Тазы қуған қояндай.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал бір нәрсенің артынан өте жылдам, тынымсыз, тыным бермей қууын білдіреді. Тура мағынасында — тазы иттің қоянды тоқтаусыз ізіне түсіп қууы. Астарлы мағынасында — адам бір іске қатты беріліп, бір мақсатқа асығыс, үздіксіз ұмтылғанын, кейде тіпті тығырыққа тірелгендей күй кешкенін суреттейді. Мұнда қашу мен қуудың, жүйріктік пен шаршаудың бейнесі бар.
Образдар мен теңеулер
Тазы — өте жүйрік, аңға салатын иттің белгісі. Қоян — әлсіздеу, шапшаң, қорғануға мәжбүр жануар. Осы екі образ арқылы өмірдегі қуғын, мазасыздық, тынымсыз әрекет айқын елестейді. Теңеу көбіне біреудің қашып құтылуға шамасы келмей, артынан бір күштің қалмай ілесіп келе жатқан жағдайын білдіреді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал жұмыста, оқуда немесе күнделікті тіршілікте бір істен екіншісіне үлгермей, асығыс күй кешкен адамға қатысты айтылады. Мысалы, студент бір апта бойы тапсырма, емтихан, үйірме деп жүгіріп, демалуға мұршасы қалмаса, «Тазы қуған қояндай болып жүр» деуге болады.