Тау дарақсыз, жау жарақсыз болмас.
«Тау дарақсыз, жау жарақсыз болмас.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: тау ішінде дарақ, яғни ағаш болмай тұрмайды; ал жау соғысқа жарақсыз, қару-жарақсыз шықпайды. Астарлы мағынасы: кез келген іске немесе жағдайға өзіне тән белгі, дайындық, құрал болады. Бір нәрсенің бар-жоғын оның сыртқы нышанынан аңғаруға болады. Сондай-ақ сақ болуды, қарсы жақтың әрекетін алдын ала байқауды ескертеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «тау» — табиғаттың биік, қалың ортасы, ал «дарақ» — соның ішінде өсетін ағаш. Бұл тау мен ағаштың қатар жүретінін білдіреді. «Жау» мен «жарақ» болса, қауіп пен соғысқа дайындықтың белгісі. Халық осы екі бейне арқылы дүниедегі заңдылықты көрсетеді: әр құбылыстың өзіне лайық белгісі, өзіне сай құралы болады.
Қазіргі өмірде қолданылуы
Қазіргі кезде бұл мақал кез келген істі байыппен қарап, себеп-салдарын түсінуге шақырады. Мысалы, бір адам жұмыста тым әзірлікпен жүрсе, құжаттарын реттеп, жоспар жасап қойса, оның маңызды іске дайындалып жүргені байқалады. Немесе қауіптің алдын алу үшін сақтық шараларын ерте жасау керек екенін білдіреді.