Таяқты жауға темір қалқан дайында .
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамды қауіп-қатерге алдын ала дайын болуға шақырады. Тура мағынасында жауға қарсы соғысқа шықсаң, қолыңдағы таяқтың өзін де қорғаныс құралына жарата біл, ал астарлы мағынасында кез келген қиындыққа, қарсыласқа немесе сынаққа немқұрайды қарамай, сақтықпен, ақылмен әзірлен деген ой жатыр. Яғни әлсіз құралдың өзін күшейтіп, бар мүмкіндікті тиімді пайдаланудың қажет екенін білдіреді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «таяқ» — адамның қолында бар қарапайым мүмкіндік, ал «темір қалқан» — берік қорғаныс, мықты дайындықтың бейнесі. «Жау» сөзі тек соғыс кезіндегі дұшпанды емес, өмірдегі тосқауыл, қарсы пікір, қауіп, сынақты да меңзейді. Халық осылайша аз құралмен де сақтанып, тапқырлықпен қорғануды үйретеді.
Қазіргі өмірде
Бүгінде бұл мақал кез келген іске сақтықпен қарауға сай айтылады. Мысалы, маңызды емтихан алдында тек оқулықпен шектелмей, қосымша қайталау жасап, дайын тестілерді шешу — «таяқты жауға темір қалқан дайында» дегеннің қазіргі үлгісі. Яғни бар күшіңді алдын ала жинап, қиындыққа төтеп беретін берік дайындық жасау керек.