Махаббат барда машақат бар.
«Махаббат барда машақат бар.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Махаббат бар жерде машақат та бар: сүйген адам қуанышпен бірге уайымды, қиындықты, әуре-сарсаңды да көтереді. Мақал махаббатты тек тәтті сезім деп ойламауға шақырады. Сүйгеніңді күту, оның көңілін табу, оған қамқор болу, айырылып қалудан қорқу — бәрі еңбек пен төзімді қажет етеді. Бұл тек ғашықтарға емес, баласын сүйген ата-анаға, елін сүйген азаматқа да қатысты: жақсы көрген нәрсеңнің қамы адамға тыныштық бермейді.
Образдар мен теңеулер
Машақат — әуре, бейнет, тыным таптырмайтын қиын шаруа. Мақал «махаббат» пен «машақат» сөздерін қатар қойып, олардың басындағы бірдей «ма» буынымен байлайды. Сөйтіп екеуі егіз ұғымдардай естіледі. «Барда — бар» құрылымы шарт пен салдарды көрсетеді: бірі болса, екіншісі ілесе келеді. Раушанның тікенегі болатыны сияқты, мұнда да қуаныш пен бейнет бөлінбейтін тұтастық ретінде беріледі.
Қазіргі өмірде қолданылуы
Мақалды махаббаттың қиыншылығына кезіккен адамға түсіністікпен айтады: бұл қалыпты, шыда деген мағынада. Кейде жас жұбайларға ескерту ретінде, кейде әзілмен: ғашық болдың, енді әуре басталды. Отбасындағы қатыгездікті, қорлауды махаббаттың «машақаты» деп ақтауға болмайды. Мысалы, түнімен ұйықтамай бала тербеткен келінге енесі: «Махаббат барда машақат бар, балапаның үшін ғой» деп күлді.
Қолданылу жағдаяттары
— Сүйген қызына бару үшін қыста үш ауыл асып, аязда тоңып келген жігітке досы осы мақалды айтып күлді.
— Жылқышы ағай сүйікті тұлпарының аяғы ауырғанда түні бойы қасынан шықпай отырғанда, әйелі осы мақалды айтып күлімсіреді.