Ораздының отыз қонағы бір келеді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Оразды, бағы бар, ырысы мол адамның қонағы да көп күттірмей, өзінен-өзі келе береді деген ой айтылады. Тура мағынасында — бай, дәулетті, берекелі үйге қонақ жиі түседі. Астарлы мағынасында — ырыс пен құт қонған адамға жұрттың ықыласы түсіп, айналасына адамдар көп жиналады. Бұл мақал адамдағы береке, жомарттық, кең пейілдің қадірін білдіреді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «қонақ» — тек үйге келетін адам емес, сонымен бірге елдің сүйіспеншілігі, сый-құрметі. «Отыз қонақ» деген тіркес молшылықты, жиі келетін берекені меңзейді. «Бір келеді» деуі — қонақтың кезек-кезек, тоқтаусыз келіп жататынын бейнелі түрде көрсетеді. Яғни, құтты үйдің ырысы үзілмейді, ынтымағы да артады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал тек қонақ күтуге емес, адамның айналасына жақсы көңіл, жылылық, қолдау жинауына қатысты айтылады. Мысалы, мейірімді, сөзге шешен, көмекке дайын адамға жұрт жиі келіп, ақыл сұрайды, сәлем бере барады. Демек, адамды қадірлі ететін нәрсе — мал-дүние ғана емес, оның пейілі мен берекесі.