Қайғы шеккен жігіттің шерін,
Не бала сүю, не лашын шүю тарқатады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал жігіттің жан жарасын, ішкі мұңын басатын екі күшті нәрсе бар екенін айтады: бірі — бала сүйіп, әке атану, екіншісі — лашын шүйіп, саятшылықпен шұғылдану. Тура мағынасында қайғыға түскен ер жігіттің көңілі осы екі қуаныш пен қызық арқылы сергіп, шерден арылады. Астарлы мағынасы — адамға өмірлік тірек болатын қуаныш, мақсат, жауапкершілік пен сүйікті іс керек. Бала — ұрпақ, үміт, өмірдің жалғасы; лашын — ер жігіттің серігі, өнері мен еркін рухының белгісі.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «шер» — ішкі қайғы, жан қиналысы. «Бала сүю» отбасылық қуаныш пен жауапкершілікті білдіреді, ал «лашын шүю» — құсбегілік, серілік, еркіндік пен қызыққа толы өмір салтын танытады. Лашын бейнесі жігіттің жігерін оятатын, көңілін бөлейтін биік рухты символ ретінде алынған.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал адамды мұңнан шығаратын мағыналы тірек керек деген ойды білдіреді. Мысалы, жұмыстан шаршап, күйзеліске түскен жас жігіт отбасына көбірек көңіл бөліп, баласымен уақыт өткізсе немесе сүйікті спорт, хоббиімен айналысса, жан дүниесі жеңілдейді. Яғни, қайғыны босқа тұншықтырмай, өмірге қуат беретін іске бұру керек.
Ne bala súıý, ne lashyn shúıý tarqatady.