Отбасы туралы 912
Отбасы туралы қазақ мақал-мәтелдері: бірлік, тәрбие, сыйластық пен өнегені насихаттайтын нақыл сөздер.
912
Мақал-мәтел
199.2K
Қаралым
218
Орташа
Сұрыптау:
Құда да тыныш, құдағи да риза.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал құдалық қатынастың жарасымын, екі жақтың да көңілі тоқ, реніші жоқ, сыйластығы берік болғ...
Ағайын - ағайынның айнасы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ағайын адамдар бір-біріне ұқсас, бірін-бірі көрсететін жақын орта деге...
Қызым, саған айтамын,
келінім, сен тында.
келінім, сен тында.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бір адамға айтылған сөзді екінші, жақынырақ тұрған адам тыңдап алсын д...
Үйірі басқаны ноқта қосады,
Атасы басқаны неке қосады.
Атасы басқаны неке қосады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жылқы үйірін ноқта ұстап тұрады, ал ерлі-зайыптыны неке біріктіреді. А...
Саялы адам сағынды сындырмас.
**Негізгі мағынасы** «Саялы адам сағынды сындырмас» деген мақалдың тура мағынасы — саясы, көлеңкесі бар ағаштай, панасы...
Қыз күнінде бәрі жақсы,
Жаман қатын қайдан шығады?
Жаман қатын қайдан шығады?
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әйелдің болашақтағы мінезі мен отбасындағы орны қыз күніндегі тәрбиесіне байланысты екені...
Қызым үйде, қылығы түзде.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қыз баланың тәрбиесі мен мінезі екі жерде бірдей көрінетінін білдіреді. Тура мағынада, қы...
Бір-бірімен көңілдері суыспай,
Қатар қонған екі көрші туыстай.
Қатар қонған екі көрші туыстай.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал көрші адамдардың татулығын, сыйластығын жоғары қояды. Екі көрші бір-бірімен ренжісіп, ара...
Аталастан ауылдас жақын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы – бір атадан тараған туысқаннан гөрі күнде қасыңда бірге тұратын ауылдас...
Қыз - қонақ.
**Негізгі мағынасы** «Қыз — қонақ» деген мақал қыз баланың ата-ана шаңырағындағы орны уақытша, қадірлі әрі құрметке лайы...
Қыздан туғанның қиығы жоқ,
Туыс қылудың қиыны жоқ.
Туыс қылудың қиыны жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қыздан туған бала да жат болмайтынын, туыстықты қолдан жасап, жақындық орнатудың өзі қиын...
Көрші қолайлы болса, қора кең.
**Негізгі мағынасы** Көрші жақсы, тату, жәрдемшіл болса, адамның тұрмысы да жеңілдеп, үйінің берекесі артады. Мұнда «қор...
Оты жоқ жер жетім,
Басшысы жоқ ел жетім,
Елінен ауған ер жетім,
Тыңдаусыз сөз жетім,
Жоқтаусыз қыз жетім.
Басшысы жоқ ел жетім,
Елінен ауған ер жетім,
Тыңдаусыз сөз жетім,
Жоқтаусыз қыз жетім.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға да, елге де, сөзге де сүйеніш керек екенін айтады. Оты жоқ жер құнарсыз болып, тір...
Құс балапаны үшін торға түседі,
Ата баласы үшін азапқа түседі.
Ата баласы үшін азапқа түседі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ата-ананың балаға деген шексіз мейірімін білдіреді. Құс өз балапанын қорғау үшін қандай қ...
Аталы ұл - қожалы құл.
**Негізгі мағынасы** Аталы, тәрбиелі, текті әкеден туған ұлдың қадірі биік болады деген ой айтылады. Мұндағы тура мағына...
Ең көп оқылған
Аста тұз тәтті, адамда дос тәтті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, асқа дәм беретін нәрсе — тұз, ал адам өмірін мәнді ететін нәрс...
Ата - асқар тау,
Ана - бауырындағы бұлақ,
Бала - жағасындағы құрақ.
Ана - бауырындағы бұлақ,
Бала - жағасындағы құрақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ата-ананың бала өміріндегі орнын өте биік, өте қымбат етіп көрсетеді. Ата — асқар тау: ол...
Ағасы бардың жағасы бар,
Інісі бардың тынысы бар.
Інісі бардың тынысы бар.
**Негізгі мағынасы** Ағасы бар адам қорғансыз емес, сүйенер тірегі, ақыл сұрайтын үлкені болады. «Жағасы бар» деу — біре...
Балаң жақсы болса,
Жердің үсті жақсы.
Балаң жаман болса,
Жердің асты жақсы.
Жердің үсті жақсы.
Балаң жаман болса,
Жердің асты жақсы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бала тәрбиесінің адам өміріндегі ең үлкен құндылық екенін білдіреді. Бала жақсы, тәрбиелі...
Қымызды кім ішпейді,
Қызды кім айттырмайды.
Қызды кім айттырмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша қымызды көп адам ішеді, ал қызды айттыру — қазақтың ертеден келе...
Бұл санатта отбасы туралы қазақ мақал-мәтелдері жинақталған. Олар ата-ана қадірін, бала тәрбиесін, ерлі-зайыптылардың сыйластығын, ағайын-туыс арасындағы ынтымақты дәріптейтін халық даналығының қысқа да нұсқа үлгілері.
Отбасы — қоғамның негізі. Сондықтан бұл мақал-мәтелдер күнделікті өмірде бағыт-бағдар беріп, үлкенді құрметтеу, кішіге қамқор болу, татулықты сақтау сияқты құндылықтарды ұрпақ санасына сіңіруге көмектеседі. Мұнда берілген нақыл сөздер тәрбиеге, қарым-қатынасқа және отбасы бірлігіне қатысты ойды терең жеткізеді.
Отбасы — қоғамның негізі. Сондықтан бұл мақал-мәтелдер күнделікті өмірде бағыт-бағдар беріп, үлкенді құрметтеу, кішіге қамқор болу, татулықты сақтау сияқты құндылықтарды ұрпақ санасына сіңіруге көмектеседі. Мұнда берілген нақыл сөздер тәрбиеге, қарым-қатынасқа және отбасы бірлігіне қатысты ойды терең жеткізеді.