Отбасы туралы — 12-бет 910
Сұрыптау:
Жаңа енші алғанмен
Үш жылға дейін көрші болма.
Үш жылға дейін көрші болма.
Негізгі мағынасы Тура мағынасы: жаңадан енші алып, бөлек шыққан үймен үш жылға дейін көрші болма. Енші алған жас…
Жаңбыр жаумаса , жер жетім ,
Ата қонысынан ауса , ел жетім ,
Жарынан айырылса , ер жетім.
Ата қонысынан ауса , ел жетім ,
Жарынан айырылса , ер жетім.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — жаңбыр болмаса, жер нәрсіз қалады; адам өз ата қонысынан айырылса, елдің…
Жар жол болмас, жат ел болмас.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — жар мен жат елдің жолы бір болмайды, яғни олардың орны, ықпалы, бағыты…
Жар құласа, жайын өледі.
Негізгі мағынасы «Жар құласа, жайын өледі» мақалы сырттай қарағанда табиғат құбылысын суреттегендей көрінеді, бірақ…
Жар төсегі - алтын тақ.
Негізгі мағынасы «Жар төсегі - алтын тақ» деген мақал ерлі-зайыптылардың татулығы мен сыйластығы адам өміріндегі ең…
Күнде бір мақал
«Отбасы туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Жартыны жарып жеген татулық.
Негізгі мағынасы Жарты — бүтін нанның, бір кесектің жартысы, онсыз да аз ас. Соны да тағы бөліп, бірге жеу — татулықтың…
Жас ағашқа сүйеніп кәрі ағаш күнелтер.
Негізгі мағынасы Жас ағашқа сүйеніп кәрі ағаш күнелтер деген мақалдың тура мағынасы — қарт, әлсіз ағаш жас, иілгіш…
Жас арқалағаннан тас арқалаған жеңіл.
Негізгі мағынасы Арқаңа ауыр тас артып жүру қартайып, жасыңды арқалап жүргеннен жеңіл. Мұндағы «жас» — адамның жасы…
Жасауы бар қыздың күйеуі жуас.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: жасауымен, яғни қалыңмалдан бөлек үйге алып баратын дүние-мүлкімен барған…
Жасы кіші ініні
Ақылы асса, аға түт.
Жасы үлкен ағаны
Жақсы сыйлап, жаға тұт.
Ақылы асса, аға түт.
Жасы үлкен ағаны
Жақсы сыйлап, жаға тұт.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың түйіні — жастың үлкен-кішісіне қарамай, ақылы мен адамдық қасиеті жоғарыны құрметтеу…
Жаттан жеген майлы астан,
Жақынның жұдырығы артық.
Жақынның жұдырығы артық.
Негізгі мағынасы Бөтеннің дастарқанынан жеген майлы астан жақыныңның жұдырығы артық дейді мақал. Бөтен сыйласа да…
Жат үйінде жатық бол.
Негізгі мағынасы «Жат үйінде жатық бол» деген мақал бөтен үйге барғанда әдепті, сыпайы, икемді бол дегенді білдіреді…
Жатып алған қонақ жараспас.
Негізгі мағынасы «Жатып алған қонақ жараспас» деген мақал қонақтың да, үй иесінің де шегін білуді ескертеді. Тура…
Жездеме тиіп жетілгенім бар болсын.
Негізгі мағынасы Мақал — әйел адамның ащы әзілмен айтқан сөзі. «Тию» мұнда күйеуге шығу дегенді білдіреді, ал «жезде»…
Жеңім жаман болса да, жағам жақсы;
Өзім жаман болсам да, ағам жақсы.
Өзім жаман болсам да, ағам жақсы.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның сыртқы көрінісі мен ішкі қадірін салыстырады. Киімнің жаманы болса да, жағасының…
Жер дауы мен жесір дауы бітпейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ел ішіндегі ең ауыр даулардың бірі — жерге талас пен жесірге қатысты дау ешқашан жеңіл…
Жерді шым, елді қыз біріктіреді.
Негізгі мағынасы Жерді шым біріктіретіні сияқты, елді де қыз баланың орны, беделі мен қамқорлығы біріктіреді. Мұнда…
Жетесіз әйел ер қадірін білмес.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — ақылы мен тәрбиесі кем, түсінігі таяз әйел ер адамның қадірін жете…
Жеті жыл жерлес болғанмен жесірлес боласың.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — бір адаммен жеті жыл бір жерде, бір елде, бір ортада өмір сүрсең де, егер…
Жетім баланың еншісі - қотыр тай.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: жетім қалған балаға берілетін сыбаға, үлес көбіне жұпыны, қадірі аз нәрсе…
Жетім қозы емеген.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: анасыз қалған жетім қозы еміп, тоя алмайды, өйткені оны бағап-қағып…
Жетім қозы сүтке тоймас.
Негізгі мағынасы Жетім қозы сүтке тоймас деген мақалдың тура мағынасы — енесінен айырылған қозы қанша емсе де, тоқтық…
Жетім қозы түртіншек.
Негізгі мағынасы Енесі өлген не енесі бауырына баспаған қозы қорада әр саулықтың желініне тұмсығын тығып, ембекке…
Жетім қыздың алпыс анасы бар.
Негізгі мағынасы Жетім қыздың алпыс анасы бар деген мақал жетімге ел-жұрт болып жанашыр болу керек екенін білдіреді…
Жетім қыздың жеңгесі көп.
Негізгі мағынасы Жетім қыздың жақын қамқоршысы аз болмайды, яғни ол жалғыз қалғанмен, ел-жұрт, туыс-туған оны сыртқа…
Жетім қыздың тойындай.
Негізгі мағынасы «Жетім қыздың тойындай» деген мақал бір істің, қуаныштың не салтанаттың көңілсіз, жұтаң, жетімсіреп…
Жиенді ұрғанның қолы қалтырайды.
Негізгі мағынасы «Жиенді ұрғанның қолы қалтырайды» деген мақал туыстықтың киесін, нағашы мен жиен арасындағы нәзік…
Жиен келді дегенше, жеті бөрі келді де.
Негізгі мағынасы «Жиен келді дегенше, жеті бөрі келді де» деген мақал жиеннің нағашы жұртқа еркелігі мен салмағын…
Жігіт - әулет жалғасы,
Қыз - қырық жеті.
Қыз - қырық жеті.
Негізгі мағынасы Мақал ескі қазақ қоғамындағы ұл мен қыздың орнын салыстырады. Жігіт — әулеттің жалғасы: әке…
Жігіт жақсы болса, нағашысын сұра.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның тегі мен ортасын оның мінезі арқылы тануға болатынын білдіреді. Егер жігіттің өзі…
Жігіт жарымен жақсы.
Негізгі мағынасы «Жігіт жарымен жақсы» деген мақал ер адамның абыройы мен өмірдегі берекесі жанындағы жарына да…
Жігітке жар қымбат,
Намыс пен ар қымбат.
Намыс пен ар қымбат.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жігіт үшін өмірдегі ең қымбат құндылықтарды көрсетеді. Тура мағынасында, жігітке сүйікті…
Жігіт көзімен қыз таңда
Негізгі мағынасы Қызды жігіттің көзімен таңда — келін іздегенде ата-ана не туыстар тек өз есебімен емес, болашақ…
Жігіт - күш, қыз - көрік.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жігіттің басты қасиеті — күш-қуат, қайрат, тірек болу екенін, ал қыздың басты көркі…
Жігіт қыз таңдайды,
Қыз жігіт талғайды.
Қыз жігіт талғайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жас адамның өмірлік жар таңдауда жай қарамай, байыппен ойланатынын білдіреді. Тура мағынасы…
Жолаушыны сусындатпай бұйымтайын сұрама.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: жол жүріп келген адамға алдымен су беріп, шөлін қандыр, содан кейін ғана…
Жолдасың жаман болса,
Алыс жүріп түн қатпа;
Қатының жаман болса,
Кісі алдында тіл қатпа.
Алыс жүріп түн қатпа;
Қатының жаман болса,
Кісі алдында тіл қатпа.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам өмірінде қасындағы жанның ықпалы зор екенін ескертеді. Жаман жолдас алыс жолда…
Жолы болар жігіттің,
Жеңгесі шығар алдынан.
Жеңгесі шығар алдынан.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: жолы оңға басатын, ісі сәтті жігіттің алдынан жеңгесі шығып, жолын ашып…
Жомарт жоқтығын білдірмес.
Негізгі мағынасы Жомарт адам қолындағысын қимағанмен, оны біреуге көрсетіп, дабыра қылмайды. Тіпті жағдайы шамалы болса…
Жөке жамылған әкеден,
Туырлық жамылған бала дәметеді.
Туырлық жамылған бала дәметеді.
Негізгі мағынасы Жөке жамылған, яғни өзі жұпыны, үстінде жөнді киімі жоқ әкеден де туырлыққа оранып жатқан баласы…