Көшкен елдің көмеші болса,
Еру елдің ерулігі бар.
«Көшкен елдің көмеші болса, Еру елдің ерулігі бар.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Бұл мақал көшіп-қонып жүрген ел мен қонып отырған елдің өзіне тән сыбағасы, тұрмыс салты, өзара көмегі бар екенін білдіреді. Тура мағынада: көшкен елдің жол үстіндегі асы мен көмеші болады, ал еру елдің де қонақ күтіп, қол ұшын беретін ерулігі болады. Астарлы мағынада: әр қауымның, әр орта мен адамның өз міндеті, өз берекесі, өз үлесі бар; біреудің тірлігіне сын көзбен қарамай, оның жағдайын түсіне білу керек.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «көшкен ел» — жүрісі жиі, сапарлы, қозғалыстағы жұрттың бейнесі. «Көмеш» — дала тіршілігіндегі жол аздығы, қарапайым ас, жол-жоралғының символы. Ал «еру ел» — көшті күтіп алатын, қонақасы беріп, сый-құрмет көрсететін ауыл-аймақ. «Ерулігі» сол елдің кеңпейілдігін, берекесін, жомарттығын танытады.
Қазіргі өмірде қолданылуы
Бүгінде бұл мақал әр адамның жағдайын түсініп, ортақ жауапкершілікті бөлісуге үндейді. Мысалы, бір мекемеде іссапармен келген қонаққа ұжым алдын ала дайындалып, қажет құжатын, тамағын, жолын реттеп берсе, бұл — еру елдің ерулігі сияқты қамқорлықтың көрінісі. Яғни, біреудің қиын сәтінде қолдау көрсету — қазақы ізеттің белгісі.
Erý eldiń erýligi bar.