Қазанның қайнағанын қара,
Баланың ойнағанын қара.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал өмірдегі шынайы жылылық пен берекені сырттан емес, көзге көрінетін әрекеттен тануға болатынын білдіреді. Қазанның қайнауы — үйде ас дайын, тіршілік бар, береке орнағанының белгісі. Баланың ойнауы — шаңырақта тыныштық, қуаныш, тіршілік нышаны бар деген сөз. Астарлы мағынасы: істің, ортаның, отбасының жағдайын оның қозғалысынан, күйінен аңғаруға болады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «қазан» — үйдің ырыс-несібесін, отбасылық берекені бейнелейтін образ. Қазан қайнаса, дастарқан жайылып, үйде өмір қайнап жатыр деген ұғым туады. «Бала» — болашақтың, қуаныштың, тазалықтың символы. Баланың ойыны — бейқамдық емес, қайта үй ішіндегі тыныштық пен қамқор тәрбиенің көрінісі. Екі образ да қазақтың тұрмысымен тығыз байланысты.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал кез келген істің нәтижесін оның белгісінен байқа деген ойға келеді. Мысалы, үйге кіргенде баланың күліп-ойнап жүргенін көрсек, ол жерде жылы қарым-қатынас пен жақсы атмосфера барын сеземіз. Сол сияқты жұмыста да нәтиже болса, соған қарап еңбектің жүргенін білеміз.
Balanyń oınaǵanyn qara.