Оқу, білім, ғылым туралы — 3-бет 136
Сұрыптау:
Қатыныңмен дос бол,
Үйіңе береке кіреді.
Азаматпен дос бол,
Қадіріңді біледі.
Білімдімен дос бол,
Сасқанда ақыл береді.
Үйіңе береке кіреді.
Азаматпен дос бол,
Қадіріңді біледі.
Білімдімен дос бол,
Сасқанда ақыл береді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға кіммен аралассаң, соның ықпалы өзіңе тиетінін айтады. Жақсы жармен тату болсаң, үй…
Қиял - ой қанаты,
Ой - тіл қанаты.
Ой - тіл қанаты.
Негізгі мағынасы Қиял адамның ойына серпін беріп, оны алысқа жетелейді. Ал ой сол қиялды жүйелеп, сөзге айналдырады…
Қолыңда жарық болса,
Қараңғылық қашады;
Даналық көзіңді ашса,
Бақытсыздық қашады.
Қараңғылық қашады;
Даналық көзіңді ашса,
Бақытсыздық қашады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — қолда жарық болса, түннің қараңғысы сейіледі. Астарлы мағынасы — адамның…
Құдай әлемнен бұрын қаламды жаратқан.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — қаламның жаратылуы әлемнен бұрын деп айтылған. Астарлы мағынасы — жазу…
Құсты қанат ұшырады,
Ерді талап ұшырады.
Ерді талап ұшырады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — құс қанатымен ұшатыны сияқты, ер жігітті алға бастырып, биіктететін күш…
Күнде бір мақал
«Оқу, білім, ғылым туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Қына тасқа бітеді,
Білім басқа бітеді.
Білім басқа бітеді.
Негізгі мағынасы Қына тасқа жабысып өсетіні сияқты, білім де адамның басында, яғни ой-санасында орнығады деген ой…
Мың ділдә - білімдінің жалғыз сөзі.
Негізгі мағынасы Бұл мақал білімді адамның бір ауыз сөзі кейде үлкен байлыққа тең екенін білдіреді. Тура мағынасында…
Ойлай берсең, ой да көп, сана да көп,
Ойнай берсең, ой да жоқ, сана да жоқ.
Ойнай берсең, ой да жоқ, сана да жоқ.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды орынсыз ермекке берілмей, ойлы болуға шақырады. Тура мағынасында, көп ойлана берген…
Оқу - білім азығы,
Білім - ырыс қазығы.
Білім - ырыс қазығы.
Негізгі мағынасы Бұл мақал-мәтел оқу мен білімнің адам өміріндегі орнын өте терең түсіндіреді. «Оқу - білім азығы»…
Оқу - білім бұлағы,
Білім - өмір шырағы.
Білім - өмір шырағы.
Негізгі мағынасы Бұл мақал оқу мен білімнің адам өміріндегі ең басты құндылық екенін айтады. «Оқу» — білімге жетелейтін…
Оқуға сенген ұмытшақ,
Жазуға сенген жаңылшақ.
Жазуға сенген жаңылшақ.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: оқуға ғана сеніп, жазып қоймасаң, ұмытшақ боласың; ал жазуға ғана сеніп…
Оқу - инемен құдық қазғандай.
Негізгі мағынасы Оқу — оңай іс емес, ол көп еңбек пен табандылықты талап етеді. Мақалдың тура мағынасы: инемен құдық…
Оқу ойдан артық емес.
Негізгі мағынасы Мақалдың тура мағынасы: оқу ойдан жоғары тұрмайды. Яғни кітаптан, ұстаздан алған білім адамның өз…
Оқусыз білім жоқ,
Білімсіз күнің жоқ.
Білімсіз күнің жоқ.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: оқу болмаса, білім де болмайды; ал білім болмаса, адамның күні жарық, жолы…
Оқу түбі - тоқу.
Негізгі мағынасы «Оқу түбі — тоқу» деген мақал білім алудың соңы міндетті түрде пайдаға асатынын білдіреді. Тура…
Оқыған - білгір, оқымаған - ділгір.
Негізгі мағынасы Бұл мақал білімнің адам өміріндегі орнын көрсетеді. Оқыған адам дүниені жақсы түсінеді, ойы ояу, сөзі…
Оқығанды айтпа, тоқығанды айт.
Негізгі мағынасы Бұл мақал білімді бос сөзбен мақтанба, қайта оны санға сіңіріп, іс жүзінде көрсет деген ойды…
Оқыған қара суға қарсы жүзер.
Негізгі мағынасы Оқыған, білім алған адам кез келген қиындыққа төтеп беріп, тосқауылды жеңе алады. Мұндағы «қара суға…
Оқығанның беті жарық,
Оқымағанның беті көн шарық.
Оқымағанның беті көн шарық.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — білім алған адамның жүзі жарық, ал оқымаған адамның жүзін көн шарыққа…
Оқығанның көңілі тетік, сөзі майда.
Негізгі мағынасы Оқыған адам ойлы, түсінігі кең, сөз саптауы жинақы әрі сыпайы болады. Мұндағы «көңілі тетік» дегені…
Оқы да біл, ойна да күл.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға оқуды да, балалық қуанышты да қатар ұстауды үйретеді. Тура мағынасында: білім ал…
Оқымаған бір бала -
Оқыған екі бала.
Оқыған екі бала.
Негізгі мағынасы Бұл мақал білімнің адамның ой-өрісін кеңейтетінін, ақыл-ес пен тәжірибені арттыратынын айтады. Тура…
Отының болмаса, көршіден сұра,
Өзің білмесең, кісіден сұра.
Өзің білмесең, кісіден сұра.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға қажет нәрсені таба алмасаң, жақыныңнан немесе білген кісіден сұрауға болатынын…
Өз білмегеніңді кісіден сұра,
Үлкен болмаса, кішіден сұра.
Үлкен болмаса, кішіден сұра.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға білмегенін жасырмай, сұраудан ұялмауды үйретеді. Тура мағынасында: егер бір нәрсені…
Өзің білмес ісіңді
Білгендерден сұрап біл.
Өліп жатсаң наданнан
Қабіріңді жырақ қыл.
Білгендерден сұрап біл.
Өліп жатсаң наданнан
Қабіріңді жырақ қыл.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға білмеген ісін өз бетінше шала орындамай, оны жақсы білетін тәжірибелі кісіден сұрап…
Өзің жақсы ғалым болсаң,
Елге мәшһүр мәлім боларсың.
Елге мәшһүр мәлім боларсың.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: егер адам шын мәнінде жақсы ғалым, білімді де ізденімпаз болса, оның…
Өнер - ағып жатқан бұлақ,
Ілім - жанып тұрған шырақ.
Ілім - жанып тұрған шырақ.
Негізгі мағынасы Өнер мен білімнің адам өміріндегі орны өте биік екенін білдіреді. Мақалдың тура мағынасы бойынша…
Өнер - бұлақ, білім - шырақ.
Негізгі мағынасы Өнер мен білім адамның өмірін нұрландыратын екі үлкен құндылық. Мұнда «өнер» бұлаққа теңеледі: бұлақ…
Өнер көпке де жеткізеді,
Көкке де жеткізеді.
Көкке де жеткізеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал өнерлі адамның жолы кең, мүмкіндігі мол болатынын білдіреді. Тура мағынасында, өнер адамды…
Өріске қарай мал өсер,
Өзенге қарай тал өсер.
Өзенге қарай тал өсер.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — мал өріске барса, жақсы жайылып семіреді; тал өзенге жақын өссе, суы мол…
Сәулесі жоқ адамның бәрі соқыр.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасында сәулесі жоқ адам көрмей қалады деген ой жатыр. Астарлы мағынасы бойынша…
Сен оқысаң, мен тоқыдым.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — біреуі оқыса, екіншісі тоқи алады дегендей, бір істің орындалуы үшін…
Сіңбес астың бөгеуі көп.
Негізгі мағынасы Сіңбес ас — адам бойына жұқпайтын, пайдасы тимейтін, құнсыз нәрсе. Мақалдың тура мағынасы: ас дұрыс…
Сұрағанның айыбы жоқ.
Негізгі мағынасы «Сұрағанның айыбы жоқ» деген мақал адамның қажет нәрсесін, білгісі келгенін, көмек не түсінік сұрауын…
Сұрай-сұрай Меккеге барады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: адам жолды білмесе, жол сұрап отырып Меккеге де жетеді. Астарлы мағынасы…
Талабы жоқ жас ұлан - жалыны жоқ шоқ.
Негізгі мағынасы Талабы жоқ жас адам – өз күшін дұрыс бағыттай алмайтын, өмірге құлшынысы әлсіз, мақсаты анық емес жан…
Талабы жоқ жас ұлан,
Қанаты жоқ құс.
Қанаты жоқ құс.
Негізгі мағынасы Талабы жоқ жас адам алға ұмтылмайды, мақсат қоймайды, сондықтан оның өмірі нәтижесіз өтеді деген ой…
Талабы таудай.
Негізгі мағынасы «Талабы таудай» деген сөз адамның талпынысы өте күшті, арманы биік, жігері мол екенін білдіреді. Тура…
Талап - талмас қанат.
Негізгі мағынасы «Талап - талмас қанат» деген мақал адамның алға жетелейтін күші — талап пен ұмтылыс екенін білдіреді…
Талапты бала талпынған құстай,
Құмары қанбас биікке ұшпай.
Құмары қанбас биікке ұшпай.
Негізгі мағынасы Бұл мақал талапты, ынталы баланың табиғатын суреттейді. Тура мағынасында құс қанат қағып, биікке…