Ой туралы 1214
Ой туралы мақал-мәтелдер ақыл, терең толғаныс пен дұрыс шешімнің қадірін ұғындырады.
1214
Мақал-мәтел
304.6K
Қаралым
250
Орташа
Сұрыптау:
Ойнап сөйлесең де, ойлап сөйле.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды кез келген сөзді жеңіл айтпауға шақырады. Тіпті әзілдеп, ойнап сөйлегеннің өзінде...
Уақыт - көшкен керуен.
**Негізгі мағынасы** Уақыт тоқтамайды, бір орнында тұрмайды, үнемі алға жылжып отырады. Мақалдың тура мағынасы бойынша,...
Ең ақылды адам - ел билеуден аулақ болған адам.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: ең ақылды адам ел басқаруға ұмтылмай, биліктің ауыр жүгінен бойын аулақ...
Жалғыз жүріп жол тапқанша,
Көппен жүріп адас.
Көппен жүріп адас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жалғыз адам өзімен-өзі жүріп, жолды дұрыс табуы мүмкін, бірақ халықпен...
Ақыл азбайды, білім тозбайды.
**Негізгі мағынасы** Ақыл мен білім — адамға мәңгі серік болатын қымбат қазына. Ақыл уақыт өткен сайын ескірмейді, керіс...
Сен тұр, мен атайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бір істі өзің істей алмайтындай әлсіз көрінгенде, басқа біреуді алға ш...
Ащы сұраққа тұщы жауап күтпе.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға орынсыз, ауыр, кекесінді не арандатушы сұрақ қойсаң, одан жұмсақ, жылы, көңілге жа...
Айтылмаған сөздің атасы өледі.
**Негізгі мағынасы** Айтылмаған сөздің атасы өледі деген мақал ойда жүрген, бірақ дер кезінде айтылмаған сөздің қадірі д...
Су патшасы - мұрап,
Түн патшасы - шырақ.
Түн патшасы - шырақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр істің өз иесі, өз реті болатынын білдіреді. Су тарату, арық-атызды жөнге салу сияқты ш...
Біліп тұрсаң да, сұрап ал.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға білетін нәрсені де сұрап, нақтылап алуды үйретеді. Тура мағынасында — бір істі біл...
Арық сөйлеп, семіз шық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға сөзді аз, бірақ ойлы айту керек екенін меңзейді. Тура мағынасында «арық сөйлеп» д...
Ғылым - теңіз, білім - қайық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ғылымның көлемі де, тереңдігі де шексіз екенін білдіреді. Ғылымды теңізге теңеу арқылы он...
Қысқа жіп күрмеуге келмейді,
Күрмеуге келсе де, байлауға келмейді.
Күрмеуге келсе де, байлауға келмейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жіп тым қысқа болса, оны түйіндеп, байлап бекіту қиын. Астарлы мағынас...
Алдыңа бір қарасаң, артыңа он қара.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды кез келген іске асықпай, абайлап, ойланбай қадам баспауға үндейді. Тура мағынасы...
Екі кеменің құйрығын
ұста, жетсе бұйрығың.
ұста, жетсе бұйрығың.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бір уақытта екі істі қатар алып жүруге тырысқан адам әрқайсысына толық жете алмай, кейде...
Ең көп оқылған
Ұшарын жел, қонарын сай біледі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр істің, әр адамның өз жолы мен тұрақтайтын орнын алдын ала бір Алла емес, сол істің таб...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Уақыттың бос өткені - өмірдің бос кеткені.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал уақыттың қадірін білудің өмірдегі ең маңызды істердің бірі екенін айтады. Тура мағынасынд...
Жақсы болсаң жердей бол,
Бәрін шыдап көтерген;
Таза болсаң судай бол,
Бәрін жуып кетірген.
Бәрін шыдап көтерген;
Таза болсаң судай бол,
Бәрін жуып кетірген.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға мінезі кең, сабырлы, пайдалы болуды өсиет етеді. «Жақсы болсаң жердей бол» дегені...
«Ой туралы» мақал-мәтелдер адам санасының қуаты, ақылдың өлшемі және терең толғаныстың өмірдегі орны жайлы баяндайды. Бұл топқа ойланбай айтылған сөздің салдары, асығыс шешімнің зияны, ал байыппен ой қорыту мен парасатты пайымның пайдасы туралы нақылдар кіреді.
Мұндай мақалдар күнделікті тұрмыста да, тәрбие мен білімде де жиі қолданылады: адамды сабырға, дәлелге сүйенуге, әр істің ақырына көз жіберуге шақырады. Ойды жүйелеу, сөзді таразылау, ниет пен мақсатты айқындау сияқты құндылықтарды дәріптеп, дұрыс ой — дұрыс қадамға бастайтынын еске салады.
Мұндай мақалдар күнделікті тұрмыста да, тәрбие мен білімде де жиі қолданылады: адамды сабырға, дәлелге сүйенуге, әр істің ақырына көз жіберуге шақырады. Ойды жүйелеу, сөзді таразылау, ниет пен мақсатты айқындау сияқты құндылықтарды дәріптеп, дұрыс ой — дұрыс қадамға бастайтынын еске салады.