Қазаннан қара нәрсе жоқ,
Ассаң, қарын тойдырар.
Қардан аппақ нәрсе жоқ,
Ұстасаң, қолды тоңдырар.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал дүниедегі бір нәрсенің сыртқы түрі мен ішкі әсері әрқашан бірдей бола бермейтінін аңғартады. Қара қазан көзге қарапайым, тіпті «қара» көрінгенімен, ол ас пісіріп, қарынды тойдырады. Ал аппақ қар көзге таза, әдемі болғанымен, ұстасаң қолды тоңдырады. Яғни, адам нәрсені сыртқы көрінісіне қарап емес, оның пайдасы мен зиянына қарап бағалауы керек. Астарына үңілсек, өмірде де көркем көрінгеннің бәрі пайдалы емес, ал қарапайым нәрсенің өзі үлкен игілік әкелуі мүмкін.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «қазан» — тұрмыс пен берекенің нышаны. Ол қара болғанымен, үйдің ырысын жасап тұрған құрал. «Қар» — тазалықтың, аппақ пішіннің символы. Бірақ оның суығы бар, яғни сыртқы әдемілік пен шынайы пайда әртүрлі болуы мүмкін. Қара мен аппақтың қарама-қарсы қойылуы арқылы халық өмірдегі салыстыруды, байыппен ойлауды үйретеді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақал сырттай жылтыр, бірақ пайдасы аз нәрселерге алданып қалмау керегін еске салады. Мысалы, адам қымбат, әдемі қаптамасы бар затты емес, шынымен қажет әрі сапалы тауарды таңдауы тиіс. Сол сияқты, жұмыс таңдағанда да тек атауына емес, нақты шарттары мен беретін пайдасына мән берген дұрыс.
Assań, qaryn toıdyrar.
Qardan appaq nárse joq,
Ustasań, qoldy tońdyrar.