Буынсыз жерге пышақ ұрма.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Буынсыз жерге пышақ ұрма дегеніміз — орынсыз іске араласпа, дәл келмейтін жерден күш жұмсама, болмайтын нәрсені зорлап шешуге тырыспа деген ескерту. Мұнда тура мағынада буыны жоқ жерді пышақпен кесу мүмкін емес, ал астарлы мағынада адамға ақылмен, байыппен әрекет ету қажет екені айтылады. Яғни әр істің өз реті, өз жолы бар; қисынсыз қадам тек зиян әкеледі.
Образдар мен теңеулер
«Буынсыз жер» — икемі жоқ, әлсіз немесе ыңғайсыз жағдайдың бейнесі. «Пышақ ұру» — күш қолдану, шектен тыс араласу, қатты әрекет ету дегенді білдіреді. Халық осы арқылы күшке емес, ақылға сүйенуді меңзейді. Кейде мәселенің шешімі қатты қимылда емес, дұрыс сәтті күту мен жағдайды тануда болады.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал қазір де өте орынды. Мысалы, бір адам жұмыс орнындағы күрделі мәселені эмоциямен емес, дәлелмен шешкені дұрыс: дайын емес жобаны асығып өткізу орнына, алдымен деректерді жинап, жоспарды түзетеді. Сонда нәтиже де сапалы, қателік те аз болады.