Жығылсаң, нардан жығыл.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: құласаң, әлсізден емес, нардай ірі, мықты нәрседен құла деген ойды білдіреді. Астарлы мағынасы — адам үлкен іске ұмтылсын, биік мақсат қойсын, тәуекелі де соған сай болсын. Егер қателік болса, ол ұсақ-түйекке емес, зор істің жолында болғаны жөн. Яғни, кішкентайға қор болып, тар өрісте жүрмей, намысты, салмақты, ауқымды істі таңда деген өнеге бар.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы "нар" — күш, салмақ, биіктік, төзімнің бейнесі. Нар түйе қазақ ұғымында ең мықты, ең көтерімді малдың бірі саналады. Сондықтан "нардан жығылу" — биік деңгейден сүріну, бірақ сол арқылы да адамдық қадіріңді жоғалтпау дегенді аңғартады. Бұл теңеу батылдықты, өрлікті және ұсақтықтан сақтануды білдіреді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал жасқа да, үлкенге де қатысты. Мысалы, бір адам өз кәсібін ашып, үлкен жобаға кіріседі. Басында қиындыққа тап болса да, ол тәжірибе жинап, өсуге мүмкіндік алады. Ал мүлде әрекет етпей, қауіпсіз ғана жолмен жүру кейде адамды дамытпайды. Сондықтан мақал адамды жоғары мақсаттан қорықпауға шақырады.