Ақша кетуге тырысады,
Есеп ұстауға тырысады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Ақша қолда ұзақ тұрмай, оңай жұмсалып кетуге бейім екенін мақал тура мағынасында білдіреді. Ал астарлы мағынасы — байлықты сақтап қалу үшін ұқыптылық, тәртіп және дұрыс есеп керек. Ақша өзінен-өзі көбеймейді, оны орынсыз шашпай, жоспармен жұмсау қажет. Бұл сөз адамды кіріс пен шығысын бақылауға, қажетсіз шығыннан сақтануға үндейді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «кетуге тырысады» деген тіркес ақшаның тез жоғалатын, су сияқты сырғып кететін қасиетін бейнелейді. Ал «есеп ұстауға тырысады» дегені — ақшаны ұстап қалудың жалғыз жолы есеп, тәртіп, қанағат екенін меңзейді. Мұнда ақша мен есеп бір-біріне қарсы қойылған: бірі шашылуға бейім, екіншісі жинақтауға, реттеуге қызмет етеді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал әсіресе айлық алғаннан кейінгі шығынды жоспарлау кезінде өте орынды айтылады. Мысалы, адам жалақысын түгелдей киімге, ойын-сауыққа жұмсап жіберсе, ай соңында қиналады. Сондықтан бюджет жасап, табыстың бір бөлігін жинаққа, бір бөлігін қажеттілікке бөлу — мақалдың өмірлік мәнін іске асыру болып табылады.
Esep ustaýǵa tyrysady.