Келін бой жасырады,
Дауысын таудан асырады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал келіннің инабаттылығын, ұяңдығын, үлкенді сыйлап, сөзге араласа бермейтін әдепті мінезін сипаттайды. Тура мағынада келін өз бойын жасырып, сыпайы жүрсе, астарлы мағынада ол ар-ұятты, тәрбиені, қазақы мінезді сақтаған жақсы келінді меңзейді. Мұнда келіннің көп сөйлемей, орнықты, сабырлы болуы құпталады.
Образдар мен теңеулер
«Бой жасырады» дегені — ұяңдықтың, инабаттың белгісі. Ал «дауысын таудан асырады» деген тіркес келіннің үні естілерлік, сөзі өткір, ширақ болуы мүмкін екенін білдіреді. Яғни сырттай тұйық көрінсе де, қажет жерде ойын анық жеткізетін, үй ішінің берекесін сақтайтын келін бейнесі жасалған. Қарама-қарсы екі образ арқылы қазақ келінге тән әдеп пен іскерлікті қатар көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгін де жас келіннің немесе жалпы әйел адамның сыпайы, бірақ жауапкершілігі мол болуын сипаттауда айтылады. Мысалы, бір отбасыдағы келін үлкендерге құрмет көрсетіп, көп көзге түспей жүрсе де, үйдің шаруасын тындырып, керек кезде бәрін реттесе, жұрт оны «келін бой жасырады, дауысын таудан асырады» деп мақтайды.
Daýysyn taýdan asyrady.