Жетесіз әйел ер қадірін білмес.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — ақылы мен тәрбиесі кем, түсінігі таяз әйел ер адамның қадірін жете бағаламайды. Астарлы мағынасы — отбасында сыйластық пен түсінік болмаса, ердің еңбегі, жауапкершілігі, беделі еленбей қалады. Қазақ танымында ер адам тек күш иесі емес, шаңырақтың тірегі, ал оны құрметтеу — парасат пен көрегендіктің белгісі.
Образдар мен теңеулер
«Жетесіз әйел» тіркесі ақылы кем, ойы тайыз, өмірлік тәжірибесі аз адамды бейнелейді. «Ер қадірі» — ер азаматтың еңбегі, абыройы, отбасы үшін сіңірген қызметі. Мұнда әйел мен ердің арасындағы қатынас арқылы жалпы адамдық сыйластық өлшенеді: біреудің қадірін тану үшін тек көру емес, түсіну керек деген ой айтылады.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал отбасындағы өзара құрметтің маңызын еске салады. Мысалы, ері күн сайын жұмыс істеп, үйдің қажетіне еңбек етіп жүрсе де, әйелі оның еңбегін менсінбей, қадірін түсінбесе, шаңырақтағы татулық бұзылады. Сондықтан бұл сөз адамды серігінің еңбегін бағалауға, сыйластық сақтауға шақырады.