Инабатты болса - әйел көрікті,
Сақал жарасса - шал көрікті.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал сыртқы сұлулықтан бұрын адамның мінезі мен орнына сай болуын жоғары қояды. Әйелдің көркі — тек жүзінде емес, инабатында, ұяңдығында, әдепті қылығында. Сол сияқты қарт кісінің көркі — сақалының ұзындығында ғана емес, жасы мен беделіне жарасқан байсалдылықта, сабыр мен салмақта. Яғни адамды әдемі ететін нәрсе — оның болмысы, әдебі, жарасымды қасиеті.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «әйел көрікті» деген тіркес әйелдің нәзіктігін, тәрбиесін, кісілігін меңзейді. «Инабатты болса» — әдеп, ұят, мәдениет, кішіпейілділік деген ұғымдарды білдіреді. Ал «сақал жарасса — шал көрікті» дегені ақ сақалдың өзі емес, қарттыққа сай абырой, даналық, өнеге болғанда ғана қарияның қадірі артатынын көрсетеді. Мұнда сақал — жастың емес, өмір тәжірибесінің белгісі.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал адамды сыртқы сәнмен емес, ішкі мәдениетімен бағалау керек екенін еске салады. Мысалы, біреудің киімі сәнді болғанымен, сөзі дөрекі болса, ол әдемілік толық болмайды. Ал қарапайым киінген, бірақ сыпайы сөйлеп, үлкенді сыйлайтын адам шын мәнінде көркем көрінеді.
Saqal jarassa - shal kórikti.