Келіннің бетін кім ашса, сол ыстық.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — келін түскенде оның бетін ашқан адамға ел ерекше ілтипат көрсетеді. Астарлы мағынасы — біреуге алғаш қамқорлық жасап, жолын ашқан, жақсылық көрсеткен жан сол адамға жақын, қадірлі болып қалады. Қазақ ұғымында алғашқы ықылас, алғаш қол ұшын беру, адамды жатсынбай қабылдау өте маңызды. Сондықтан бұл сөз тек келінге емес, жалпы өмірдегі сыйластық пен алғыс сезіміне де қатысты айтылады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «келіннің бетін ашу» — жаңа өмірге қадам басқан жас келінді елге таныстыру, оны көпшілікке қабылдату деген символдық ұғым. «Ыстық» сөзі адамның жүрекке жақын, қадірлі, сүйкімді болуын білдіреді. Яғни алғашқы құрмет көрсеткен адам ұмытылмайды, оның орны бөлек болады. Бұл образ қазақтың салт-дәстүрінде жақсылықтың есте қалатынын көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал адамдардың алғашқы қолдауын бағалау үшін қолданылады. Мысалы, бір жас маманды жұмысқа алғаш үйреткен ұстазына ол өмір бойы құрметпен қарайды, себебі сол адам оның жолын ашты. Демек, алғаш жақсылық жасаған жанның қадірі әрдайым жоғары болады.