Бірлік туралы 411
Бірлік туралы мақал-мәтелдер халықты татулыққа, ынтымаққа шақырып, ортақ мақсатқа жұмылудың қадірін ұқтырады.
411
Мақал-мәтел
89.1K
Қаралым
216
Орташа
Сұрыптау:
Сиыр баққанда бірге едік,
Жаңғақ қаққанда бөліндік.
Жаңғақ қаққанда бөліндік.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамдардың қиын кезеңде тату болып, тірлік жеңілдегенде немесе пайда көрінгенде аралары с...
Тату үйде тақсырет болмас,
**Негізгі мағынасы** «Тату үйде тақсырет болмас» деген мақалдың тура мағынасы — арасы жарасқан, сыйластығы мықты үйде у...
Жалғыздың үні шықпас,
Жаяудың шаңы шықпас.
Жаяудың шаңы шықпас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жалғыз жүрген адамның даусы алыстан естілмейді, жаяу жүрген кісінің арт...
Ағайын ала болғанда,
Ауыздағы ас кетер.
Аңдыған дұшпан көбейіп,
Жау қолында бас кетер.
Ауыздағы ас кетер.
Аңдыған дұшпан көбейіп,
Жау қолында бас кетер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ағайынның, яғни жақын туыс пен ел-жұрттың арасына алауыздық түскенде, береке қашатынын ай...
Отбасы ала болса,
Кереге басы сайын пәле бар.
Кереге басы сайын пәле бар.
**Негізгі мағынасы** Отбасы мүшелері бір-бірімен тату болмай, арасы ала-құла болса, үйдің берекесі кетеді. Мұндай шаңыра...
Ерегескен ел болмайды,
Есептескен дос болмайды.
Есептескен дос болмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бір-бірімен үнемі керісіп, қырғи-қабақ болып жүрген жұрт берекелі елге...
Кеңесіп пішкен тон келте болмас.
**Негізгі мағынасы** Кеңесіп істелген іс көбіне ойлы, ұқыпты, кемшілігі аз болады. Мақалдың тура мағынасы — тонды пішерд...
Түйе көп болса, жүк сыймайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: түйе тым көп болса, артуға болатын жүк те реттелмей, сыймай, шашырап ке...
Жалғыз жігіт би болмас,
Жалғыз ағаш үй болмас.
Жалғыз ағаш үй болмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жалғыз адамның күші шектеулі екенін, үлкен іс пен берік тірекке көптің қолдауы керек екен...
Жалғыз жүріп жол тапқанша,
Көппен жүріп адас.
Көппен жүріп адас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жалғыз адам өзімен-өзі жүріп, жолды дұрыс табуы мүмкін, бірақ халықпен...
Көпшіліктен береке кетпес,
Берекелі жерден мереке кетпес.
Берекелі жерден мереке кетпес.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал көптің басы қосылған жерде ырыс артып, ынтымақ болса, береке де, қуаныш та үзілмейтінін а...
Ел бұзылса, шайтан өрнек салады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ел ішінде береке кетіп, ынтымақ бұзылса, жамандықтың жолы ашылады дегенді білдіреді. Тур...
Ер татулығы - ел татулығы.
**Негізгі мағынасы** «Ер татулығы - ел татулығы» деген мақалдың тура мағынасы — ел ішіндегі азаматтар, ер-азаматтар өза...
Екі кісі сыйласса,
Бір кісіге орын бар.
Бір кісіге орын бар.
**Негізгі мағынасы** Екі адам бір-бірімен сыйластықта, татулықта болса, олардың ортасында үшінші адамға да орын табылады...
Отты қузаған өшірер,
Көршіні қузаған көшірер.
Көршіні қузаған көшірер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал көршімен орынсыз керісу, іріткі салу, ұсақ ренішті үлкейту жақсылыққа апармайтынын айтады...
Ең көп оқылған
Ағасы бардың жағасы бар,
Інісі бардың тынысы бар.
Інісі бардың тынысы бар.
**Негізгі мағынасы** Ағасы бар адам қорғансыз емес, сүйенер тірегі, ақыл сұрайтын үлкені болады. «Жағасы бар» деу — біре...
Іштен шыққан жау жаман.
**Негізгі мағынасы** «Іштен шыққан жау жаман» деген мақал ел ішінен, өз ортасынан шыққан қауіп сыртқы дұшпаннан да қате...
Көп түкірсе, көл болады,
Көп біріксе, ел болады.
Көп біріксе, ел болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — көп адамның аз-аздан түкіргені жиналып, көлдей үлкен нәрсеге айналуы....
Бірлігі жоқ ел тозады,
Бірлігі күшті ел озады.
Бірлігі күшті ел озады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің тірегі — бірлік екенін айтады. Бірлігі жоқ жұрт іштен ыдырап, тіршілігі әлсіреп, бе...
Жұмыла көтерген жүк жеңіл.
**Негізгі мағынасы** Жұмыла көтерген жүк жеңіл дегеніміз — бір адамға ауыр болған істі бірнеше адам бірігіп атқарса, ол...
Бұл бөлімде бірлік туралы қазақтың мақал-мәтелдері топтастырылған. Олар ел ішіндегі татулық, ұйымшылдық, өзара сыйластық пен ортақ мүдде үшін жұмылудың маңызын қысқа да нұсқа жеткізеді.
Бірлікке үндейтін нақылдар қиындықты бірге еңсеру, дау-дамайды ақылмен шешу, ру-тайпа емес, тұтас жұрт болып әрекет ету сияқты құндылықтарды дәріптейді. Мұнда жиналған мақал-мәтелдер күнделікті өмірде де, тәрбие мен білімде де ынтымақтың берекеге бастайтынын еске салады.
Бірлікке үндейтін нақылдар қиындықты бірге еңсеру, дау-дамайды ақылмен шешу, ру-тайпа емес, тұтас жұрт болып әрекет ету сияқты құндылықтарды дәріптейді. Мұнда жиналған мақал-мәтелдер күнделікті өмірде де, тәрбие мен білімде де ынтымақтың берекеге бастайтынын еске салады.