Бірлік туралы 411
Бірлік туралы мақал-мәтелдер халықты татулыққа, ынтымаққа шақырып, ортақ мақсатқа жұмылудың қадірін ұқтырады.
411
Мақал-мәтел
70.1K
Қаралым
170
Орташа
Сұрыптау:
Сиыр баққанда бірге едік,
Жаңғақ қаққанда бөліндік.
Жаңғақ қаққанда бөліндік.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамдардың қиын кезеңде тату болып, тірлік жеңілдегенде немесе пайда көрінгенде аралары с...
Отбасы ала болса,
Кереге басы сайын пәле бар.
Кереге басы сайын пәле бар.
**Негізгі мағынасы** Отбасы мүшелері бір-бірімен тату болмай, арасы ала-құла болса, үйдің берекесі кетеді. Мұндай шаңыра...
Ағайын ала болғанда,
Ауыздағы ас кетер.
Аңдыған дұшпан көбейіп,
Жау қолында бас кетер.
Ауыздағы ас кетер.
Аңдыған дұшпан көбейіп,
Жау қолында бас кетер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ағайынның, яғни жақын туыс пен ел-жұрттың арасына алауыздық түскенде, береке қашатынын ай...
Жалғыздың үні шықпас,
Жаяудың шаңы шықпас.
Жаяудың шаңы шықпас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жалғыз жүрген адамның даусы алыстан естілмейді, жаяу жүрген кісінің арт...
Ерегескен ел болмайды,
Есептескен дос болмайды.
Есептескен дос болмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бір-бірімен үнемі керісіп, қырғи-қабақ болып жүрген жұрт берекелі елге...
Төртеу түгел болса - алар,
Алтау ала болса - алдырар.
Алтау ала болса - алдырар.
**Негізгі мағынасы** Төрт адам түгел, яғни ауызбірлікте, тату әрі бір мақсатта болса, кез келген істі жеңіп, нәтижеге же...
Түйе көп болса, жүк сыймайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: түйе тым көп болса, артуға болатын жүк те реттелмей, сыймай, шашырап ке...
Жалғыз жігіт би болмас,
Жалғыз ағаш үй болмас.
Жалғыз ағаш үй болмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жалғыз адамның күші шектеулі екенін, үлкен іс пен берік тірекке көптің қолдауы керек екен...
Ел бұзылса, шайтан өрнек салады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ел ішінде береке кетіп, ынтымақ бұзылса, жамандықтың жолы ашылады дегенді білдіреді. Тур...
Отты қузаған өшірер,
Көршіні қузаған көшірер.
Көршіні қузаған көшірер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал көршімен орынсыз керісу, іріткі салу, ұсақ ренішті үлкейту жақсылыққа апармайтынын айтады...
Ер татулығы - ел татулығы.
**Негізгі мағынасы** «Ер татулығы - ел татулығы» деген мақалдың тура мағынасы — ел ішіндегі азаматтар, ер-азаматтар өза...
Екі жақсы қосылса,
Бірін-бірі қиыспайды.
Екі жаман қосылса,
Кең дүниеге сыйыспайды.
Бірін-бірі қиыспайды.
Екі жаман қосылса,
Кең дүниеге сыйыспайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамдардың мінезі мен ниетінің бір-біріне қалай әсер ететінін айтады. Екі жақсы адам қосы...
Екі кісі сыйласса,
Бір кісіге орын бар.
Бір кісіге орын бар.
**Негізгі мағынасы** Екі адам бір-бірімен сыйластықта, татулықта болса, олардың ортасында үшінші адамға да орын табылады...
Жалғыз жүріп жол тапқанша,
Көппен жүріп адас.
Көппен жүріп адас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жалғыз адам өзімен-өзі жүріп, жолды дұрыс табуы мүмкін, бірақ халықпен...
Кеңесіп пішкен тон келте болмас.
**Негізгі мағынасы** Кеңесіп істелген іс көбіне ойлы, ұқыпты, кемшілігі аз болады. Мақалдың тура мағынасы — тонды пішерд...
Ең көп оқылған
Ағасы бардың жағасы бар,
Інісі бардың тынысы бар.
Інісі бардың тынысы бар.
**Негізгі мағынасы** Ағасы бар адам қорғансыз емес, сүйенер тірегі, ақыл сұрайтын үлкені болады. «Жағасы бар» деу — біре...
Іштен шыққан жау жаман.
**Негізгі мағынасы** «Іштен шыққан жау жаман» деген мақал ел ішінен, өз ортасынан шыққан қауіп сыртқы дұшпаннан да қате...
Көп түкірсе, көл болады,
Көп біріксе, ел болады.
Көп біріксе, ел болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — көп адамның аз-аздан түкіргені жиналып, көлдей үлкен нәрсеге айналуы....
Бірлігі жоқ ел тозады,
Бірлігі күшті ел озады.
Бірлігі күшті ел озады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің тірегі — бірлік екенін айтады. Бірлігі жоқ жұрт іштен ыдырап, тіршілігі әлсіреп, бе...
"Сіз", "біз' деген жылы сөз, ағайынға жарасар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адаммен қарым-қатынаста ізетті, сыпайы сөйлеудің маңызын білдіреді. «Сіз», «біз» деген сө...
Бұл бөлімде бірлік туралы қазақтың мақал-мәтелдері топтастырылған. Олар ел ішіндегі татулық, ұйымшылдық, өзара сыйластық пен ортақ мүдде үшін жұмылудың маңызын қысқа да нұсқа жеткізеді.
Бірлікке үндейтін нақылдар қиындықты бірге еңсеру, дау-дамайды ақылмен шешу, ру-тайпа емес, тұтас жұрт болып әрекет ету сияқты құндылықтарды дәріптейді. Мұнда жиналған мақал-мәтелдер күнделікті өмірде де, тәрбие мен білімде де ынтымақтың берекеге бастайтынын еске салады.
Бірлікке үндейтін нақылдар қиындықты бірге еңсеру, дау-дамайды ақылмен шешу, ру-тайпа емес, тұтас жұрт болып әрекет ету сияқты құндылықтарды дәріптейді. Мұнда жиналған мақал-мәтелдер күнделікті өмірде де, тәрбие мен білімде де ынтымақтың берекеге бастайтынын еске салады.