Берекені көктен тілеме,
Бірлігі мол көптен тіле.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамға ырыс-береке өзінен-өзі аспаннан түспейтінін, оның негізі ел ішіндегі татулық пен ынтымақта жатқанын меңзейді. Тура мағынасында «көктен тілеме» — берекені тек қана тілекке, күтімсіз үмітке арқа сүйеме деген сөз. Астарлы мағынасы — қауым біріксе, ортақ ісі алға басады, ал алауыз елдің ырысы шашырап кетеді. Сондықтан шынайы береке көптің ынтымағынан туады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «көк» — қол жетпес, сырттан келетін күштің белгісі, яғни жалғыз тілекпен болатын іс. Ал «көп» — жұрт, қауым, ел. «Бірлігі мол көп» деген тіркес берекені жинайтын, өсіретін күштің ортақ ауызбірлік екенін көрсетеді. Яғни халықтың басы қосылса, ісі де, несібесі де молаяды.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақалды ұжымдық жұмысқа, отбасы тірлігіне, көрші-қолаңның ынтымағына қатысты жиі қолдануға болады. Мысалы, бір ауыл тұрғындары су құбырын жөндеуге не сенбілікке бірігіп шықса, жұмыс тез бітеді әрі ортақ игілік артады. Бұл — берекенің көктен емес, көптің бірлігінен келетінінің дәлелі.
Birligi mol kópten tile.