Атыңнан айырылсаң да,
Ер-тоқымыңнан айырылма
Қатыныңнан айырылсаң да,
Қазан-ошағыңнан айырылма
Қазан-ошағыңнан айырылсаң да,
Халқыңнан айырылма.

Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың түпкі ойы — адам өмірде қандай қиындық көрсе де, өз тірегін, өзегін жоғалтпау керек. Ат — көшпелі тұрмыстағы серік, ер-тоқым — жолға даярлық пен іс қылуға қажет жабдық. Қатын — отбасы ұйытқысы, қазан-ошақ — үйдің берекесі. Ал халық — адамның ең үлкен панасы, түп қазығы. Сондықтан жеке мүлік, тұрмыстық нәрсе не тіпті отбасыдағы бір жоғалтулар адамды мойытпасын, ең бастысы елден, жұрттан, ортақ тіршіліктен ажырамау керек деген өсиет айтады.

Образдар мен теңеулер
Мұндағы «ат» пен «ер-тоқым» көшпелі өмірдің, жол жүру мен тіршілік қамының белгісі. «Қазан-ошақ» — үй ішінің жылуы, ырыс пен берекенің символы. «Халық» — жеке адамның ғана емес, бүкіл елдің қорғаны, сүйеніші. Осы образдар арқылы мақал адамға дүниенің өткінші екенін, ал елмен бірге болудың тұрақты құндылық екенін ұғындырады.

Қазіргі өмірде
Бүгінгі күні бұл мақал қиын сәтте сабыр сақтап, қоғамнан қол үзбеуге шақырады. Мысалы, адам жұмысынан айырылса да, білімін жетілдіріп, туысы мен жұртына сүйеніп, қоғамдағы орнын қайта таба алады. Яғни, уақытша шығыннан гөрі, елмен байланыс пен рухани тірек маңызды.