Атамыз - Алаш , керегеміз - ағаш.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Атамыз – Алаш, керегеміз – ағаш» деген мақал қазақ халқының біртұтас ел екенін, түп-тамыры ортақ екенін білдіреді. Тура мағынасында киіз үйдің керегесі ағаштан жасалатыны айтылса, астарлы мағынада бүкіл қазақтың бір шаңырақ астында өмір сүретін туыс, бауыр халық екені меңзеледі. Яғни елдіктің негізі — ортақ тегін ұмытпау, ынтымақты сақтау.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «Алаш» сөзі — қазақтың көне ортақ атауы, халықтың бірлігін білдіретін үлкен ұғым. Ал «кереге» — киіз үйдің негізгі сүйеніші. Ағаш кереге қалай үйді ұстап тұрса, ағайын мен ел арасындағы бірлік те халықты ұстап тұрады. Образ арқылы мақал халықтың тірегі тек қан жақындығы емес, ортақ рух пен татулық екенін көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгін де ел ішіндегі татулықты, руға, аймаққа бөлінбей, ортақ мүдде үшін бірігуді еске салады. Мысалы, ауылдастар немесе әр өңірден жиналған азаматтар бір ортақ жобаны қолға алғанда, осы мақал олардың бір мақсатқа жұмылуына үндейді.