Білім ауысады, ырыс жұғысады.
«Білім ауысады, ырыс жұғысады.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Білім адамнан адамға ауысады, ал ырыс, береке жақсы адамның қасында жүрген адамға жұғады. Білімді біреуден үйренуге болады: ол ұстаздан шәкіртке, үлкеннен кішіге көшеді. Ырыс та солай: берекелі, бақытты адамның ортасында болған адамға оның берекесі жұғады. Мақал жақсы ортаның, білімді, ырысты адамдармен араласудың пайдасын айтады.
Образдар мен теңеулер
Ауысу — бір орыннан екінші орынға көшу, біреуден біреуге өту. Жұғысу — жабысу, бір адамнан екіншісіне өту. Мақалда бұл екі етістік қатар тұр: білім саналы түрде, үйрену арқылы ауысады, ал ырыс өзінен-өзі, жақын жүргеннен жұғады. Ой «Жақсыға жуықта» деген халық сөзімен үндес: адам ортасының сипатын бойына сіңіреді.
Қазіргі өмірде қолданылуы
Жақсы адаммен араласуға, білімдінің қасында болуға кеңес бергенде айтылады. Жақсы көршіге, достыққа ризашылық білдіргенде де қолданылады. Мысал: «Ұлым тәжірибелі шебердің қасында істеп жүр. Білім ауысады, ырыс жұғысады деген, қуаныштымын».
Қолданылу жағдаяттары
— Жас отбасы берекелі көршілерімен қатар ауласын салып, бірге еңбек етеді; әже мақалды айтып қуанады.
— Жаттықтырушы жас спортшыны тәжірибелі чемпионның жаттығуына қосып, ата-анасына мақалды айтады.