Білек бір болса да, бармақ басқа.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Білек бір, яғни қолдың күші ортақ болғанымен, бармақтың әрқайсысы жеке-жеке қызмет атқарады. Мақалдың тура мағынасы — адамның қолындағы саусақтар бір қолдың құрамында болса да, әрқайсысы бөлек қимылдайды. Астарлы мағынасы — бір ортада жүрген адамдардың бәрі бір мақсатқа қызмет етсе де, әркімнің өз орны, өз міндеті, өз пікірі болады. Сондықтан толық бірлік бар жерде де даралық пен айырмашылықты ескеру қажет. Бұл сөз адамдардың мінезі, қабілеті, көзқарасы бірдей бола бермейтінін, бірақ ортақ істі бірге атқара алатынын меңзейді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы білек — ортақ күшті, бір ұжымның не елдің ынтымағын бейнелейтін образ. Бармақ — жеке адамды, оның ерекшелігін, өз алдына дербес іс-әрекетін білдіреді. Яғни қолдың тұтастығы мен саусақтың даралығы салыстырылып, көптің ішінде әркімнің өзіндік болмысы бар екені көрсетіледі. Бұл — бірлік пен жеке жауапкершілікті қатар ұғындыратын нәзік теңеу.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал ұжымда, отбасында, достар арасында жиі қолданылады. Мысалы, бір жобада бәрі бір мақсатқа жұмыс істесе де, әр қызметкердің міндеті бөлек болады: бірі жоспар жасайды, бірі есеп береді, бірі орындап шығады. Сонда осы мақал әр адамның орнын құрметтеп, ортақ істі үйлесіммен атқару керек екенін еске салады.