Ауыл болсаң, қауым бол.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Ауыл болсаң, қауым бол» деген мақалдың тура мағынасы — ауыл атанған жерде жұрт бір үйдің баласындай тату, ұйымшыл болуы керек деген ой. Астарлы мағынасы — кез келген ортада тірлік жеке адаммен емес, көптің бірлігімен, өзара көмегімен, ортақ жауапкершілігімен көркейтеді. Бірігіп әрекет еткен жұрт қана қиындықты еңсеріп, берекелі өмір сүре алады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «ауыл» — тек қоныс атауы емес, тұтас елдік ортаны, ортақ тіршілікті бейнелейді. Ал «қауым» сөзі — ынтымақтасқан, бір мүддеге жұмылған жұрттың белгісі. Яғни ауылдың шын қадірі оның үйлерінде емес, адамдарының ауызбірлігінде екенін аңғартады. Бұл жерде ауыл мен қауым бір-бірін толықтыратын ұғым ретінде берілген.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал көрші-көлем, ұжым, сынып, жұмыс орны сияқты ортада өте орынды айтылады. Мысалы, көпқабатты үй тұрғындары аула тазалығын кезекпен жасап, бір-біріне қолғабыс көрсетсе, сол ортада береке орнайды. Демек, қай жерде болса да, татулық пен ортақ іске жауапкершілік қажет.