Ауылды ала тайдай бүлдіреді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Ауылды ала тайдай бүлдіреді» деген мақал ел ішіне іріткі салатын бір адамның бүлікшіл әрекетін білдіреді. Тура мағынасында ала тай — мінезі шәлкес, бір жерге байламайтын, ретсіз жүрген құлын сияқты елестейді. Астарлы мағынада ауылдың берекесін кетіретін, жұртты бір-біріне айдап салатын, өсек айтып, араздық тудыратын адамды меңзейді. Халық бір ауылдың татулығы бір адамның теріс сөзіне немесе ісіне нұқсан келуі мүмкін екенін ескерткен.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «ала тай» — шапшаң, тынымсыз, мазасыз қимылдың бейнесі. Ол ауыл ішіндегі берекесіздік пен ретсіздіктің символы ретінде алынады. «Бүлдіреді» сөзі тек мүлікті емес, ең алдымен ынтымақты, сенімді, сыйластықты бұзу мағынасын береді. Сондықтан мақал бір адамның мінезі бүкіл ортаға әсер ететінін аңғартады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал ұжымда, отбасында немесе әлеуметтік желіде де өзекті. Мысалы, жұмыста бір қызметкер жалған сөз таратып, әріптестерді бір-біріне қарсы қойса, ортада сенім жоғалып, жұмыс та жүрмей қалады. Осындайда «Ауылды ала тайдай бүлдіреді» деп, араздық тудыратын адамның әрекетін сынайды.