Барын ортаға салса, жоқшылыққа саналмас.
«Барын ортаға салса, жоқшылыққа саналмас.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Барын ортаға салса, жоқшылыққа саналмас: адам қолында барын жасырмай, дастарқанға қойса, ұсынғаны аз болса да, ол кедейлік не сараңдық болып саналмайды. Ұят — аздық емес, барды аяу. Мақал адамның шамасына қарай емес, ниетіне қарай бағаланатынын айтады. Қолындағысын толық ұсынған адам жомарт саналады.
Образдар мен теңеулер
Ортаға салу — барын жұрттың алдына, дастарқанның ортасына қою, бөлісу. Қазақ дастарқанында қонаққа үйдегі бардың бәрін ұсынған. Бар болса да аяп, жасырған үй иесі сараң саналған, ал жоқ болса да барын ортаға салған адамның абыройы түспеген. Мақал осы салтты бір сөйлеммен бекітеді.
Қазіргі өмірде қолданылуы
Мақал қонақ күтерде ұсынарының аздығынан ұялған адамды жұбату үшін, кейде бөлісуге шақырып айтылады. Мысалы, күтпеген қонақтарына тек шай мен нан ұсынуға қысылған келінге енесі: «Барын ортаға салса, жоқшылыққа саналмас, қысылма», — дейді.
Қолданылу жағдаяттары
— Жолаушыларға бар азығын бөліп берген жалғызілікті шопан туралы олар қайтар жолда осы мақалды айтып, алғыс білдірді.
— Достары жиналып, әрқайсысы үйден барын әкеліп дастарқан жайғанда, ауыл ақсақалы осы мақалды айтты.