«Берекесіздің ауылы мерекесіз.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Берекесі жоқ, ынтымағы жоқ ауылда қуаныш та, думан да сирек болады деген сөз. Мұнда тура мағынада мереке өтпейтін ауыл айтылғандай көрінгенімен, астарында — татулық пен ұйымшылдық жоқ жерде береке болмайтыны меңзеледі. Адамдары бір-бірімен тіл табыспаса, ортақ іске жұмылмаса, елдің еңсесі көтерілмейді, сондықтан мерекелі өмір де сезілмейді.
Образдар мен теңеулер
«Ауыл» — тек қоныс емес, тұтас қауым, ортақ тіршілік. «Мереке» — шаттық, бірлік, молшылықтың белгісі. Мақал ауылды мерекемен байланыстырып, ел ішіндегі көңіл күйді бейнелі түрде көрсетеді. Яғни, ауылдың сәні — той-думан емес, адамдардың ауызбіршілігі. Берекесіздік мерекенің өзін де солғындатып жібереді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақалды ұжымда, отбасында немесе көрші-қолаң арасында татулық болмай, ортақ қуаныш та көңілсіз өтетін жағдайға қолдануға болады. Мысалы, бірнеше отбасы тұратын аулада тұрғындар бір-бірімен араласпай, сенбілікке шықпаса, ортақ мереке не тазалық күні де әсерсіз өтеді. Сонда «Берекесіздің ауылы мерекесіз» деп айту орынды.