Берекесіздің ауылы мерекесіз.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Берекесі жоқ, ынтымағы жоқ ауылда қуаныш та, думан да сирек болады деген сөз. Мұнда тура мағынада мереке өтпейтін ауыл айтылғандай көрінгенімен, астарында — татулық пен ұйымшылдық жоқ жерде береке болмайтыны меңзеледі. Адамдары бір-бірімен тіл табыспаса, ортақ іске жұмылмаса, елдің еңсесі көтерілмейді, сондықтан мерекелі өмір де сезілмейді.
Образдар мен теңеулер
«Ауыл» — тек қоныс емес, тұтас қауым, ортақ тіршілік. «Мереке» — шаттық, бірлік, молшылықтың белгісі. Мақал ауылды мерекемен байланыстырып, ел ішіндегі көңіл күйді бейнелі түрде көрсетеді. Яғни, ауылдың сәні — той-думан емес, адамдардың ауызбіршілігі. Берекесіздік мерекенің өзін де солғындатып жібереді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақалды ұжымда, отбасында немесе көрші-қолаң арасында татулық болмай, ортақ қуаныш та көңілсіз өтетін жағдайға қолдануға болады. Мысалы, бірнеше отбасы тұратын аулада тұрғындар бір-бірімен араласпай, сенбілікке шықпаса, ортақ мереке не тазалық күні де әсерсіз өтеді. Сонда «Берекесіздің ауылы мерекесіз» деп айту орынды.