Базар, сауда туралы 51

Базар туралы мақал-мәтелдер сауда, баға, адал еңбек пен адам мінезін өмірлік мысалмен ұғындырады.

51
Мақал-мәтел
8.2K
Қаралым
160
Орташа
Аңшы қақпанды қаққанын айтар,
Саудагер базарда тапқанын айтар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр адам өз ісіне қарай сөйлейтінін, әркімнің әңгімесі өз кәсібі мен көрген-білгеніне байл...
LAT 480
Дау мұраты - біту,
Сауда мұраты - ұту,
Қыз мұраты - кету,
Жол мұраты - жету.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр істің өзіне лайық түпкі мақсаты бар екенін көрсетеді. Дауласқан істің ең жақсы шешімі...
LAT 332
Сауда сақал сипағанша.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сауданың, яғни айырбас пен келісімнің бір сәттік емес, ойлануды, есептеуді қажет ететін і...
LAT 303
Шаруа түбі - кеңес,
Сауда түбі - келіс.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал істің бәрі ақылдасудан басталып, ортақ шешімге келумен аяқталатынын білдіреді. «Шаруа түб...
1 LAT 272
Арзан менен қымбаттың,
Базар берер нарқы бар.
Жақсы менен жаманның,
Адам берер парқы бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — базарда әр заттың өз бағасы болады, арзан мен қымбаттың айырмасы көрін...
LAT 271
Алыстан арбалағанша,
Жақыннан дорбала.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — алыс жерден арбаға жүк тиеп әкелгенше, жақын жерден дорбаға салып алға...
LAT 222
Әкім әділ болмаса, халық бұзылады,
Сауда әділ болмаса, нарық бұзылады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әділдіктің қоғам өміріндегі ең басты өлшем екенін айтады. Тура мағынасында, әкім әділ бол...
1 LAT 212
Саудагер ажарын сатады,
Сұрамсақ назарын сатады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның кәсібі мен мінезін салыстырып айтады. Саудагер өз тауарын өткізу үшін сырт келбет...
LAT 197
Базарға бар да, бағыңды сына.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әрекетке шақырады: ойда ғана жүре бермей, іске кірісіп, өз мүмкіндігін сынап көру...
LAT 194
Тоғыз жолдың торабы сайрақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — тоғыз жолдың түйіскен жері, яғни көп жол тоғысқан орын. Астарлы мағына...
LAT 193
Бір теңге беріп жырлатып,
Мың теңге беріп қойғыза алмады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сөзге ұста, өнерлі, әсіресе әнші-күйші не жыршы адамға аз ғана ақы беріп те, өнерін ерікт...
LAT 188
Саудагер - қасық, ел - теңіз.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал саудагердің ел ішіндегі рөлін теңізге салынған қасықпен салыстырады. Тура мағынада қасық...
LAT 186
Сауда садақпен тең,
Иілсе бір түзелмейді.
**Негізгі мағынасы** Сауда да, сөз де бір рет дұрыс жасалмаса, кейін оны қайта қалпына келтіру қиын деген ой айтылады. М...
LAT 182
Жарлының ақшасын жаман тауар құртады
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: ақшасы аз, тұрмысы төмен адам қолындағы азын-аулақ қаржысын сапасыз, па...
LAT 180
Ақшасыз базарға барғанша,
Кетпен алып мазарға бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — базарға қолында ақшасы жоқ адам барса, керегін ала алмайды; сондықтан...
LAT 176

Ең көп оқылған

Аңшы қақпанды қаққанын айтар,
Саудагер базарда тапқанын айтар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр адам өз ісіне қарай сөйлейтінін, әркімнің әңгімесі өз кәсібі мен көрген-білгеніне байл...
LAT 480
Дау мұраты - біту,
Сауда мұраты - ұту,
Қыз мұраты - кету,
Жол мұраты - жету.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр істің өзіне лайық түпкі мақсаты бар екенін көрсетеді. Дауласқан істің ең жақсы шешімі...
LAT 332
Сауда сақал сипағанша.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сауданың, яғни айырбас пен келісімнің бір сәттік емес, ойлануды, есептеуді қажет ететін і...
LAT 303
Шаруа түбі - кеңес,
Сауда түбі - келіс.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал істің бәрі ақылдасудан басталып, ортақ шешімге келумен аяқталатынын білдіреді. «Шаруа түб...
1 LAT 272
Арзан менен қымбаттың,
Базар берер нарқы бар.
Жақсы менен жаманның,
Адам берер парқы бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — базарда әр заттың өз бағасы болады, арзан мен қымбаттың айырмасы көрін...
LAT 271
«Базар туралы» мақал-мәтелдер – сауда-саттықтың, күнкөріс пен еңбектің, баға мен берекенің айналасындағы өмір шындығын бейнелейтін нақыл сөздер. Бұл топтағы даналықтар базардағы қарым-қатынас, алыс-беріс мәдениеті, адалдық пен қанағат сияқты құндылықтарды қысқа да нұсқа жеткізеді.

Базар – халықтың тіршілігі тоғысатын орта: мұнда сөздің де, істің де салмағы бар. Сондықтан бұл категориядағы мақал-мәтелдер адамды ұқыптылыққа, сауданы әділ жасауға, пайда мен ниетті таразылауға үйретеді. Сондай-ақ олар нарықтағы қулық-сұмдық пен асығыс шешімнің зардабын ескертіп, береке табудың жолын көрсетеді.