Сауда соңы - кемістік,
Шаруа соңы - келістік.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал сауда-саттық пен шаруаның нәтижесін салыстырып тұр. Тура мағынасында, саудамен көп айналысқан адам әрдайым ұтысқа жете бермейді, өйткені пайда табамын деп жүріп шығынға да ұшырауы мүмкін. Ал шаруа, яғни еңбек пен кәсібін дұрыс істеген адамның еңбегі ақталып, ісі берекелі, нәтижелі болады. Астарлы мағынасы — адал еңбек пен жүйелі кәсіптің қадірі жоғары, ал пайда қуған, есепке ғана құрылған іс көбіне кемшілікке алып келеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «сауда» — тек базардағы айырбас емес, пайда іздеп, тәуекелге көп бару бейнесі. «Кемістік» сөзі шығын, олқылық, опық жеу мағынасын береді. Ал «шаруа» — егін, мал, қолөнер, тұрмыс қамы сияқты нақты еңбек. «Келістік» сөзі істің орнығып, берекеге жеткенін білдіреді. Яғни мақал пайдасы тұрақсыз істі емес, маңдай термен істелген еңбекті жоғары қояды.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақалды жеңіл ақша іздеп, тәуекелі көп іске ұмтылған адамға айтуға болады. Мысалы, біреу ойланбай несие алып, саудаға кіріп, ақыры қарызға батып қалса, ал екінші адам өз кәсібін біртіндеп дамытып, табысын тұрақты етсе — осы мақал дәл келеді. Ол адамды сабырмен, есеппен, адал еңбекпен іс қылуға үндейді.
Sharýa sońy - kelistik.