Есептемегенге бәрі түгел.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — адам бір нәрсені санап, есептеп отырмаса, оған бәрі түгел, бәрі жеткілікті болып көрінеді. Астарлы мағынасы — қолдағы бардың қадірін білмей, есепсіз, ұқыпсыз өмір сүрген адам тапшылықты да, шығынды да сезбейді. Яғни, байлық не ырыс бар сияқты көрінгенімен, оны қадағаламасаң, тез шашылып, көзден ғайып болуы мүмкін. Мақал адамды ұқыптылыққа, есепке, тәртіпке шақырады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «есептеу» — тек санау емес, әр істің, әр тиынның, әр мүмкіндіктің бағасын білу. «Бәрі түгел» деген тіркес сырттай толық, мол көрінетін жағдайды меңзейді. Бірақ ол шын молшылық емес, тек бақылаусыздықтан туған алдамшы сезім. Халық бұл арқылы ұқыпсыздықтың соңында бос шығын жататынын тұспалдаған.
Қазіргі өмірде
Бүгінде бұл мақал ақшаны, уақытты, ресурсты дұрыс жоспарламаған адамға қатысты айтылады. Мысалы, айлық алған соң шығынды есептемей, бірден жұмсай берсе, ай соңында жетіспеушілікке тап болады. Сонда «Есептемегенге бәрі түгел» деп, адамдар оны ұқыпсыздықтың салдарын ескерту үшін қолданады.