Адам туралы — 75-бет 4641
Сұрыптау:
Қатын ерге қарайды,
Ер жерге қарайды.
Ер жерге қарайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал отбасы ішіндегі жауапкершілік пен бағыт-бағдарды астарлап айтады. Тура мағынасында әйел…
Қатын көп болса
Шөмішті ит жалайды.
Шөмішті ит жалайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — бір үйде немесе бір істің басында әйелдер шамадан тыс көбейіп кетсе, үй…
Қатын мұндай көп болмас,
Қарта мұндай боқ болмас.
Қарта мұндай боқ болмас.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ескі тұрмысқа тән әзіл-сықақ, ащы мысқыл арқылы айтылған. Тура мағынасында бір нәрсенің тым…
Қатын өлді - қамшының сабы сынды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал тура мағынасында бір адамның қайтыс болуын құралдың сынуымен салыстырып айтқандай көрінеді…
Қатын өтірік айтпайды, қағыс естиді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — әйел адам кейде шындықты ашық айтпай, жанама түрде жеткізуі мүмкін, сонда…
Күнде бір мақал
«Адам туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Қатыны жоқ үй жетім.
Негізгі мағынасы Қатыны жоқ үй жетім деген мақалдың тура мағынасы — үйде әйел, жар болмаса, сол үйдің берекесі кеміп…
Қатыныңмен дос бол,
Үйіңе береке кіреді.
Азаматпен дос бол,
Қадіріңді біледі.
Білімдімен дос бол,
Сасқанда ақыл береді.
Үйіңе береке кіреді.
Азаматпен дос бол,
Қадіріңді біледі.
Білімдімен дос бол,
Сасқанда ақыл береді.
Негізгі мағынасы Мақал кіммен дос болудың не пайдасы барын үш адамға қарап түсіндіреді. Әйеліңмен дос болсаң, отбасында…
Қатыны өлген мен байы өлген қосылса,
Күндіз екеу, түнде төртеу.
Күндіз екеу, түнде төртеу.
Негізгі мағынасы Мақал жұбайынан айырылған екі адамның — әйелі қайтыс болған ер мен күйеуі қайтыс болған әйелдің…
Қауіп қайдан болса, қатер содан.
Негізгі мағынасы Қай жақтан қауіп сезілсе, қатер де, нақты зиян да сол жақтан келеді. Мақал адамның сақтық сезімін…
Қауып жегенің - қақалғаның,
Ажалыңа тақалғаның.
Ажалыңа тақалғаның.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — бір нәрсені асығыс жеп, дұрыс шайнамай жұтсаң, қақалып қаласың. Астарлы…
Қаһарлы қамал бұзады.
Негізгі мағынасы Қаһарлы — ашуы мен намысы қайнаған, жаудан қаймықпайтын ер. Мұндай адамның екпінін ешнәрсе тоқтата…
Қаһарлы сөз қамал бұзады.
Негізгі мағынасы Қаһарлы, яғни қатты ашумен, ызамен айтылған сөздің күші өте зор деген мағынаны білдіреді. Мұндай сөз…
Қашағанның қырсығы жусағанға тиеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — қашаған, яғни асау немесе тентек мал жуас малға тиіп, оны мазалайды…
Қашайын деп тұрған қоянға «тәйт» десе не жорық.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: қашуға оқталып тұрған қоянға «тәйт» деп айқайлаудың еш әсері жоқ. Астарлы…
Қашқанды қума.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — қашып бара жатқан адамды соңынан қуып бармау. Астарлы мағынасы — асығыс…
Қашқан қоян жатқан қоянды ала кетеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — үріккен, қашып бара жатқан қоян жолында жатқан қоянды да ілестіріп…
Қашпай қорқайын ба?
Негізгі мағынасы «Қашпай қорқайын ба?» деген мақалдың тура мағынасы — адам қауіптен қашпаса, қорқуы да заңды деген ойды…
Қашпақ болсаң, зымыра.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — қашатын болсаң, бар күшіңмен тез қаш деген ойды білдіреді. Астарлы…
Қашып кетсең, шашып кет.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — бір істен, дау-дамайдан не қиындықтан қашып құтылсаң да, артында қалған…
Қиналып сұрағанға берсең,
Өзіңді сыйлағаның;
Өзіңді сыйлағаның;
Негізгі мағынасы Қиналып, амалы таусылып сұраған адамға берсең, оны ғана емес, ең алдымен өзіңді сыйлағаның: өз…
Қисық ағаштың бұтағы да қисық.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның не заттың түпкі қасиеті мен бастапқы кемшілігі көбіне оның кейінгі көрінісінен де…
Қисық аяққа қисық кебіс.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сырттай қарағанда «аяғы қисық адамға қисық кебіс лайық» деген тура мағына береді. Астарында…
Қисық болса да, жол жақсы,
Долы болса да, қыз жақсы.
Саз болса да, жаз жақсы,
Соқыр болса да, қыз жақсы.
Долы болса да, қыз жақсы.
Саз болса да, жаз жақсы,
Соқыр болса да, қыз жақсы.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның сыртқы кемшілігіне емес, оның түпкі қадір-қасиетіне мән беруді аңғартады. Қисық жол…
Қисық істің
Қырық жылдан кейін де қиығы шығар.
Қырық жылдан кейін де қиығы шығар.
Негізгі мағынасы Қисық іс — адал емес, жөнсіз, әділетсіз жасалған әрекет. Мұндай істің үсті уақытша жабылғанымен, түбі…
Қисық көз қыли,
Дәл ортасын көре алмайды.
Дәл ортасын көре алмайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сыртқы кемшілікке ишара еткенімен, астарында адамның ойы мен танымына байланысты шындықты…
Қисық қабырғадан қыңыр адам қиын.
Негізгі мағынасы Қабырға сүйегі табиғатынан иілген, оны түзеймін деп әуре болу бос, күшпен бассаң сынады. Мақал қыңыр…
Қисық отырсаң да, түзу сөйле.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның сөзіне адал, шыншыл болуын талап етеді. Тіпті өзіңнің хал-жағдайың, тұрқың…
Қисықтың көлеңкесі де қисық.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — қисық нәрсенің көлеңкесі де түзу болмайды, оның сызығы да бұрмаланып…
Қиынға қиналмаған оңайға ойланбайды.
Негізгі мағынасы Қиындықта қиналып көрмеген адам оңайдың қадірін ойламайды дейді. Мақал тәжірибенің маңызын айтады…
Қиямет күні қоңсыдан.
Негізгі мағынасы Қиямет күні, яғни ең ауыр, апатты күн туғанда, көмек алдымен қоңсыдан, көршіден келеді. Өрт шықса, су…
Қожа аштан өледі, төре - тамақтан.
Негізгі мағынасы Қожа аштан өледі, ал төре тамақтан, яғни шектен тыс жегендіктен өледі. Мақал ескі қоғамдағы екі…
Қожа диуанадан телім сұрар.
Негізгі мағынасы Қожа диуанадан телім сұрайды: өзі сыйлы, беделді кісі тіленші диуанадан үлес сұрап тұр. Әдетте жұрт…
Қожа, молданы басындағысынан білерсің,
Бек пен төрені қасындағысынан білерсің.
Бек пен төрені қасындағысынан білерсің.
Негізгі мағынасы Қожа мен молданы басындағысынан, яғни сәлдесі мен бас киімінен танисың, бек пен төрені қасындағысынан…
Қожаның қарны тоқ,
Құлымен жұмысы жоқ.
Құлымен жұмысы жоқ.
Негізгі мағынасы Қожаның қарны тоқ болса, құлымен жұмысы жоқ: тоқ қожайын өзіне қызмет ететін адамның аш-жалаңаш екенін…
Қозы көкпарға жарамас.
Негізгі мағынасы «Қозы көкпарға жарамас» деген мақалдың тура мағынасы — қозы өте әлсіз, ширақ әрі ауыр тартысқа төтеп…
Қозысы өлген саулыққа
Қой теліген барлықта.
Қой теліген барлықта.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: қозысынан айырылған саулыққа бөтен қойды телігенде, ол оны бәрібір…
Қой алты күн аштыққа шыдайды.
Негізгі мағынасы Қой алты күнге дейін аштыққа шыдай алады деген сөз — малдың төзімді, сабырлы екенін білдіреді. Тура…
Қой асығы демеңіз,
Қолыңа жақса, сақа тұт.
Қолыңа жақса, сақа тұт.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сырттай әлсіз, кіші көрінген нәрсенің де пайдасы тиіп, бағалы болатынын айтады. Тура…
Қой аузынан шөп алмас.
Негізгі мағынасы Бұл мақал өте жуас, момын, ешкімге зияны жоқ, тыныш мінезді адамды сипаттайды. Тура мағынасында қойдың…
Қойға қоңырау жараспас.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — қой мойнына тағылған қоңырау оған жараспайды, өйткені қой тыныш, момын…