Қашпақ болсаң, зымыра.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — қашатын болсаң, бар күшіңмен тез қаш деген ойды білдіреді. Астарлы мағынасы — басталған істі шала істемей, не істесең де батыл, толық және шешімді түрде істе деген ескерту. Жартылай әрекет ету, қорқақтық таныту немесе екіұдай күйде қалу адамды мақсатқа жеткізбейді. Сондықтан бұл сөз кейде тәуекелге бел байлап, істі созбай, нақты қимылдауды меңзейді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «қашпақ» — қиындықтан, қауіптен немесе жауапкершіліктен жалтару бейнесі. Ал «зымыра» сөзі жылдамдықты, шапшаңдықты, кідіріссіз қимылды білдіреді. Халық бұл арқылы баяу, сенімсіз әрекеттің пайдасы аз екенін бейнелі түрде жеткізеді. Яғни, бір іске кіріскен адам жарты жолда тоқтамай, не мақсатпен, не толық бас тартумен әрекет етуі керек деген ой бар.
Қазіргі өмірде
Қазіргі таңда бұл мақал көбіне шешім қабылдау, жұмыс істеу, жолға шығу немесе қауіптен құтылу қажет жағдайларда айтылады. Мысалы, емтиханға кешігіп бара жатқан студент «қашпақ болсаң, зымыра» дегенді естіп, уақытты созбай, тез қимылдайды. Бұл сөз адамды батылдыққа, жылдамдыққа және нақты әрекетке шақырады.