«Қисық істің Қырық жылдан кейін де қиығы шығар.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Қисық іс — адал емес, жөнсіз, әділетсіз жасалған әрекет. Мұндай істің үсті уақытша жабылғанымен, түбі бір ашылады. Мақалдың тура мағынасы: қисық салынған нәрсе ұзақ тұрмай, қисаюы білінеді. Астарлы мағынасы: қате, өтірікке, айлаға, заңсыздыққа құрылған іс ерте ме, кеш пе әшкере болады; сондықтан істі басынан-ақ дұрыс, таза, әділ атқару керек.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «қисық» сөзі тек бір нәрсенің қисайған қалпын емес, мінезі бұзылған, ниеті бұрыс істі білдіреді. Ал «қиығы шығу» — жасырын қалған кемшіліктің көзге түсуі, шындығының ашылуы. «Қырық жыл» дегені нақты уақыттан гөрі, өте ұзақ мерзімді аңғартады. Яғни уақыт өтсе де, бұрыс істің ізі жоғалмайды деген ой берілген.
Қазіргі өмірде қолданылуы
Бұл мақалды қызметте де, оқуда да, отбасылық тірлікте де қолдануға болады. Мысалы, біреу есепті қолдан бұрмалап, уақытша пайда көрсе, кейін тексеріс кезінде бәрібір ұсталады. Сол кезде «Қисық істің қырық жылдан кейін де қиығы шығар» деп айту орынды. Бұл сөз адамды адалдыққа, жауапкершілікке шақырады.
Qyryq jyldan keıin de qıyǵy shyǵar.