Қожа диуанадан телім сұрар.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал өз бойында артықшылық, мансап не бедел бар адам кейде соған сай емес, төмендеу, кедейлеу не дәрменсіз жағдайда қалуы мүмкін екенін аңғартады. Тура мағынада бір мәртебелі қожа диуанадан телім, яғни үлес-сондақ сұрап тұр. Астарлы мағынасы — адам кісілік, бедел, атаққа ғана сүйенбей, тұрмыс пен өмірдің сынағына дайын болуы керек деген ой. Кейде кеше үстем көрінген кісі бүгін біреудің көмегіне мұқтаж болады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «қожа» — беделді, діндар, сыйлы адам бейнесі. «Диуана» — ел кезіп жүрген, тұрмысы жұтаң, пақыр кейіптегі адам. «Телім сұрау» — аз да болса үлес, сыбаға сұрау дегенді білдіреді. Осы қарама-қарсы екі образ арқылы өмірдің құбылмалығы, дәулет пен мәртебенің тұрақсыздығы көрсетіледі.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал лауазымына, қызметіне немесе атына ғана сеніп жүрген адамға сабақ ретінде айтылады. Мысалы, бұрын басшылықта болған кісі жұмысынан айырылып, қарапайым қызмет сұрауға мәжбүр болса, осы мақал орынды келеді. Яғни өмірде біреуді менсінбеу дұрыс емес, бүгінгі жағдай ертең өзгеруі мүмкін.