Қиямет күні қоңсыдан.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — ауыр, қиын заман туса, ең алдымен қасындағы қоңсыңнан, яғни көршіңнен жәрдем күтесің деген ой. Астарлы мағынасы — адамға ең жақын, күнде араласатын көрші-қолаңның қадірі зор, қиын сәтте сүйеніш болатын да солар. Қазақ түсінігінде қоңсы — жай ғана жанындағы үй емес, қажет кезде қол ұшын беретін, сырыңды бөлетін жақын орта.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «қиямет күні» — дүниенің астан-кестен болғандай, өте ауыр, сын сағатты білдіретін әсірелеу. «Қоңсы» сөзі көрші, іргелес отырған адамды меңзейді. Демек, мақал адам басына іс түскенде алыстағыдан бұрын жақындағының көмегі маңызды екенін образды түрде жеткізеді. Бұл жерде көрші — қамқорлық пен жанашырлықтың символы.
Қазіргі өмірде
Қазір де бұл мақал көршімен тату болудың, ара-қатынасты үзбеудің маңызын еске салады. Мысалы, үйде жарық өшіп, су тоқтап қалса, алдымен сенетін адам — көрші. Сол себепті амандасып, араласып, қажет кезде көмек беріп тұру — осы мақалдың өмірдегі көрінісі.