Қисықтың көлеңкесі де қисық.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — қисық нәрсенің көлеңкесі де түзу болмайды, оның сызығы да бұрмаланып түседі. Астарлы мағынасы — адамның ішкі болмысы, мінезі, ниеті қандай болса, оның іс-әрекеті, сөзі, айналасына қалдыратын ізі де соған сай болады. Яғни мінезі бұрыс, ойы теріс адамның әрекетінен де әділдік, тазалық күтудің қиындығын ескертеді. Мақал адамды ең алдымен өз бойындағы кемшілікті түзетуге шақырады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «қисық» сөзі тек заттың пішінін емес, мінездің, ниеттің, ойдың бұзылығын білдіреді. «Көлеңке» — адамның істеген ісі мен сыртқа көрінетін нәтижесі сияқты. Демек, ішкі дүниедегі бұрмалану сыртқы әрекетте де көрінеді. Бұл образ арқылы халық шындықтың беті көпке созылмай, түбі бәрібір байқалатынын дәл жеткізген.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал әділетсіз, екіжүзді не жауапкершілігі әлсіз адамға қатысты айтылады. Мысалы, қызметінде өтірік айтып, жұмысты шала істейтін адам ақыры ұжымға да, өзіне де зиян келтіреді. Сондықтан бұл мақал әр адамға: «алдымен өзіңді түзе, сонда ісің де түзеледі» деген ой салады.