Адам туралы — 76-бет 4641
Сұрыптау:
Қойды шартық бүлдіреді,
Елді қортық бүлдіреді.
Елді қортық бүлдіреді.
Негізгі мағынасы Қойды шартық бүлдіреді, елді қортық бүлдіреді деген мақалдың тура мағынасы — қой отарында шартық, яғни…
Қой көрмеген көргенсіз қуалап жүріп өлтірер.
Негізгі мағынасы Бұл мақал өмірден, істің жөн-жосығынан хабары жоқ, тәжірибесі аз адам қолына бір іс түссе, оны дұрыс…
Қой көрмесек те, ешкілі байдың қызы едік.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — «қой ұстамасақ та, ешкісі бар байдың қызы едік» деген сөз. Астарлы…
Қой мыңға жетсе,
Кереге басынан бас кетпейді.
Кереге басынан бас кетпейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — қойдың саны қанша көбейсе де, керегенің басынан бас кетпейді, яғни үй…
Қой өрісі - қорадан.
Негізгі мағынасы Қойдың өрісі қораның маңынан алыс кетпейтіні сияқты, кейбір нәрсенің, адамның не істің шегі өз…
Күнде бір мақал
«Адам туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Қой терісін жамылған бөрі.
Негізгі мағынасы «Қой терісін жамылған бөрі» деген мақал сырттай момын, жуас көрінгенмен, іштей қауіпті, залал келтіруі…
Қолағаш болса да, қолға тоқ болсын.
Негізгі мағынасы Қолағаш болса да, қолға тоқ болсын деген сөздің тура мағынасы — қолға ұстаған нәрсе шағын, қарапайым…
Қолаңсалы қошқарға тоқты күйлейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: қошқардың қасында жүрген тоқты соған еліктеп, өзін де қошқардай ұстап…
Қолдағының құны жоқ.
Негізгі мағынасы Қолда тұрған нәрсенің бағасы білінбейді: адам барды қадірлемей, оны жоғалтқанда ғана ойланады. Мақал…
Қолда өскен бұзау бұқа болмас.
Негізгі мағынасы Қолда өскен бұзау бұқа болмас деген мақалдың тура мағынасы — қолдан бағып, тым әлпештеп өсірілген…
Қолда өскен түйенің тайлақ аты қалмайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: қолда бағып-қағып өскен түйе тайлақ кезінде-ақ көзге түсіп, жақсы қасиеті…
Қол жүйрігі асқа,
Тіл жүйрігі басқа.
Тіл жүйрігі басқа.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: қолдың шапшаңдығы ас істеуде, ал тілдің шапшаңдығы сөйлеп, сөз табуда…
Қол қышуы қанбағанның
Таяқ тиер басына.
Таяқ тиер басына.
Негізгі мағынасы Қолы қышып, біреумен төбелескісі келіп жүрген адамның бұл құмары басылмаса, ақыры таяқ өз басына…
Қолы ашықтың жолы ашық.
Негізгі мағынасы Қолы ашықтың жолы ашық деген мақалдың тура мағынасы — қолы ашық, яғни сараң емес, бергені мен…
Қолы қимылдаған адамға кедейлік жоқ,
Ауызы қимылдаған адамға аштық жоқ.
Ауызы қимылдаған адамға аштық жоқ.
Негізгі мағынасы Бұл мақал еңбек еткен, әрекет қылған адам таршылық көрмейді деген ойды білдіреді. «Қолы қимылдаған»…
Қолыма жұмыс бергенің,
Жаныма тыныс бергенің.
Жаныма тыныс бергенің.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ең алдымен еңбектің адамға тірек екенін білдіреді. Біреуге жұмыс беру — оның қолын іске…
Қолымен қоян соққан,
Аузымен орақ орады.
Аузымен орақ орады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сырт көзге батыл, епті, іске шебер көрінгенімен, сөзі мен ісі қабыспайтын адамды меңзейді…
Қолынан келген қонышынан басар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның қолынан келетін ісіне ғана шамасы жететінін, ал одан асып кеткенде шектен шығып…
Қолында жоқ жомарт.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: қолында, яғни өзінде беретін дүние-мүлкі жоқ адам жомарттық көрсете…
Қолың көтермес шоқпарды беліңе қыстырма.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам өз шамасын білуі керек екенін айтады. Тура мағынасы бойынша, көтере алмайтын ауыр…
Қолың ұста болсын,
Сөзің қысқа болсын.
Сөзің қысқа болсын.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды ісі мен сөзіне жауапты болуға үндейді. «Қолың ұста болсын» дегені — қол қусырып…
Қолы ұзын сүйгенін алар,
Қолы қысқа тигенін алар.
Қолы қысқа тигенін алар.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: біреудің қолы ұзын болса, яғни қолы жетсе, қалағанын алып алады; ал қолы…
Қомағайдың сыбағасы - бір асам май.
Негізгі мағынасы Сыбаға — әр кісіге арнап сақталатын ас үлесі. Қомағайға қанша мол сыбаға берсең де, ол үшін бар…
Қомағайдың сыбағасы - бір шөкім ет.
Негізгі мағынасы Қомағай — тамаққа тойымсыз, ашқарақ адам. Оның сыбағасы бір шөкім ет деген сөздің екі түсінігі бар…
Қомдығы жоқ, өркеші жоқ,
Нар болғаннан без.
Тақымында тайы жоқ,
Сал болғаннан без.
Жасы жетпей,
Шал болғаннан без.
Нар болғаннан без.
Тақымында тайы жоқ,
Сал болғаннан без.
Жасы жетпей,
Шал болғаннан без.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жасандылықтан, табиғи болмысы жоқ жалған «үлкенсінуден» сақтандырады. Түйеге қом, өркеш…
Қонақ көже қол жуғанша,
Кеспе көже күн батқанша.
Тары көже таң атқанша,
Бидай көже ел жатқанша.
Кеспе көже күн батқанша.
Тары көже таң атқанша,
Бидай көже ел жатқанша.
Негізгі мағынасы Қонақ көже ішкен адам қолын жуып болғанша ғана тоқ жүреді, кеспе көже күн батқанша, тары көже таң…
Қонаққа барсаң, нәпсіңді тый.
Негізгі мағынасы Қонаққа барғанда адам өзін ұстап, орынсыз қылықтан, артық сөзден, дәмге, дүние-мүлікке не көңіл…
Қонақ қонған жеріне ауыр,
Тас түскен жеріне ауыр.
Тас түскен жеріне ауыр.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, қонақ түскен үйге де салмақ түседі, ал тас түскен жерге із қалады…
Қоныс ақысын түйе қайтарады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: бір жерге қонып, тұрақтаған адамның немесе көшпелі елдің жүгін, ауыр затын…
Қоңыраулы түйе жоғалмас.
Негізгі мағынасы Қоңыраулы түйе жоғалмас деген мақалдың тура мағынасы — мойнына қоңырау тағылған түйе көзге бірден…
Қора толы қойыңды қотыр тоқты бүлдірер.
Негізгі мағынасы Қора толы қой — мол ырыс, жиналған еңбек пен берекенің белгісі. Ал қотыр тоқты — әлсіз, ақауы бар…
Қорғанды шаһар қаласын,
қазақ емес, сарт білер;
Тас айылдың батқанын
иесі емес, ат білер;
Ер жігіттің қадірін
жақыны емес, жат білер.
қазақ емес, сарт білер;
Тас айылдың батқанын
иесі емес, ат білер;
Ер жігіттің қадірін
жақыны емес, жат білер.
Негізгі мағынасы Үш мысал бір ойға жетелейді. Қамалмен қоршалған қаланың құндылығын көшпелі қазақтан гөрі сонда тұрып…
Қорқақ көлеңкесінен де қорқады.
Негізгі мағынасы Қорқақ адам өзіне нақты қауіп төнбесе де, ішкі үрейінен арыла алмайды. Мұнда мақал тура мағынасында…
Қорқақ күнде өледі,
Жолдастары күнде көмеді.
Жолдастары күнде көмеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал қорқақ адамның өмірі тыныш көрінгенімен, ішкі күйзеліс пен үрейден азап шегетінін аңғартады…
Қорқаққа қос көрінеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: қорыққан адамға бір ғана нәрсе емес, екі есе көп қауіп бар сияқты болып…
Қорқаққа құбыжық көп.
Негізгі мағынасы Батыл адам жолында бір-екі кедергі көрсе, қорқақтың көзіне әр бұта, әр көлеңке құбыжық болып көрінеді…
Қорқаққа пана болмас қалың тоғай,
Жалқауға бүгінгіден ертең оңай.
Жалқауға бүгінгіден ертең оңай.
Негізгі мағынасы Бұл мақал екі түрлі мінездің кемшілігін әшкерелейді. Біріншісі — қорқақ адам қандай қауіпсіз ортада…
Қорқақ пен қорқақ қорықпай көріседі.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — екі қорқақ адам бір-бірінен именбей, қауіп жоқ жерде еркін кездеседі…
Қорқақты қуа берсең, батыр болады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — қорқақ адамды үнемі қыспаққа алып, қуалай берсең, ол ақыры жанын сақтап…
Қорқақтың көзі үлкен,
Ақымақтың сөзі үлкен.
Ақымақтың сөзі үлкен.
Негізгі мағынасы Бұл мақал қорқақ адам мен ақымақ адамның мінезін салыстырып, екеуінің де әлсіз тұсын әжуа етеді…