Адам туралы — 74-бет 4641
Сұрыптау:
Қасқырда қанағат, бекте салауат жоқ.
Негізгі мағынасы Қасқыр бір қойды жеумен тынбай, отарды түгел қырады; бектің де қанағаты, тыйымы жоқ: ол алған сайын…
Қасқыр да қастық қылмайды жолдасына.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — қасқырдың өзі де өз жолдасына, яғни бірге жүрген серігіне, әдейі қастық…
Қасқырдан қайрат кетсе,
Ешкіні «апа», текені «жезде» дейді.
Ешкіні «апа», текені «жезде» дейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: қайраты кеткен қасқыр әлсізденіп, бұрын жем қылатын ешкіге де батпай, оған…
Қасқырдан сая іздегенше, арыстаннан пана ізде.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — әлсіз, опасыз не қауіп төндіретін қасқырдан қорған іздегеннен гөрі, күшті…
Қасқырдың күшігін қанша асырасаң да,
Тоғайға қарап ұлуын қоймайды.
Тоғайға қарап ұлуын қоймайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: қасқырдың күшігін қанша бағып-қақсаң да, ол бәрібір тоғай жаққа қарап…
Күнде бір мақал
«Адам туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Қасқырдың ойлағаны - арамдық,
Қойдың ойлағаны - амандық.
Қойдың ойлағаны - амандық.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам мен мінезді астарлап салыстырады. Қасқыр — жыртқыштықтың, қатігездік пен зұлым ниеттің…
Қасқыр жүйрік - жылыс жоқ,
Түлкі жүйрік - дыбыс жоқ,
Қоян жүйрік - тыныш жоқ.
Түлкі жүйрік - дыбыс жоқ,
Қоян жүйрік - тыныш жоқ.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — қасқыр, түлкі, қоян сияқты аңдардың өзіне тән қимылы мен мінезін…
Қасқыр ішігі бар кісі,
Жолдасының тоңғанын білмес.
Жолдасының тоңғанын білмес.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: қасқырдың ішігі киілген адам өз тоңуын сезбегендей, жолдасының тоңғанын да…
Қасқыр қартайса да, қойға әлі келеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: қасқыр қартайса да, қойға шабу мінезін тастамайды. Астарлы мағынасы: адам…
Қасқыр қарызын терісімен өтейді.
Негізгі мағынасы Қасқыр жыл бойы ауыл малын жеп, бақташыға шығын келтіреді. Ақыры аңшы оны алып, терісін сыпырады…
Қасқыр қорыққан төбеттен қаншық қорықпайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: қасқырдан именген төбет әлсіреп, өз күшін көрсете алмай қалады, сондықтан…
Қасқыр мен ұры - мінездес,
Екеуі де түнді аңдиды.
Бұлбұл мен гүл - мінездес,
Екеуі де күнді аңдиды.
Екеуі де түнді аңдиды.
Бұлбұл мен гүл - мінездес,
Екеуі де күнді аңдиды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал екі түрлі құбылысты салыстыру арқылы мінез ұқсастығын көрсетеді. Қасқыр мен ұры түнді аңдуы…
Қасқыр тойғанына емес, қырғанына мәз.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — қасқыр тойып тамақ ішкеннен емес, көп малды қырып тастағанына қуанады…
Қас сараң өз тамағын өзінен тығады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал өте сараң адам өзіне де қимайтын, тіпті өз несібесін өзі тығып ұстайтын мінезді әшкерелейді…
Қастағы сызу көзді алдайды.
Негізгі мағынасы Қастағы сызу көзді алдайды деген мақал сыртқы көріністің кейде шындықты бүркемелейтінін білдіреді…
Қас татының жаманы.
Қаракеш болар сипаңдап.
Қалбағайы түйені,
Жүк көтермес қалтаңдап.
Аруанадан туған нар,
Жүк көтерер талтаңдап.
Қаракеш болар сипаңдап.
Қалбағайы түйені,
Жүк көтермес қалтаңдап.
Аруанадан туған нар,
Жүк көтерер талтаңдап.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жақсы мен жаманды салыстырып, шын мықтыны сыртқы көрінісіне қарап емес, ісіне қарап тану…
Қасықтап алғанмен көл таусылмас,
Ұры қанша алғанмен ел таусылмас.
Ұры қанша алғанмен ел таусылмас.
Негізгі мағынасы Көлден қасықпен су алғанмен, оның суы азаймайды. Сол сияқты ұры қанша ұрласа да, елдің байлығын, елді…
Қасық тары ботқа болмас,
Ботқа болса да, жұртқа жетпес.
Ботқа болса да, жұртқа жетпес.
Негізгі мағынасы Бір қасық тарыдан ботқа болмайды, ал болса да, бүкіл жұртқа жетпейді. Мақал аз ресурспен үлкен іс…
Қасыңдағы күйеуден,
Қарғылаған тазы артық.
Қарғылаған тазы артық.
Негізгі мағынасы Жаныңдағы күйеуден гөрі ырғып, секіріп жүрген тазы артық деген ащы мысқыл. Мақал ешбір іске…
Қасыңда қара көп болса,
Нөкер емей, немене?
Шөлдегенде ішкен су
Шекер емей, немене?
Ат жалынан тапқан мал,
Бекер емей, немене?
Нөкер емей, немене?
Шөлдегенде ішкен су
Шекер емей, немене?
Ат жалынан тапқан мал,
Бекер емей, немене?
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың түйіні — адамға жақын жүрген көпшілік, қиын сәтте келген көмек пен еңбекпен табылған ырыс…
Қасың мен досыңды,
Қас-қабағы танытар.
Қас-қабағы танытар.
Негізгі мағынасы Кім досың, кім қасың екенін оның қас-қабағынан, яғни жүзіндегі ажарынан тануға болады. Адам сөзін…
Қасыңның жылмаңдағанынан,
Досыңның түнергені артық.
Досыңның түнергені артық.
Негізгі мағынасы Қас, яғни жау, жылмаңдап, жымиып, тәтті сөйлегенімен, оның күлкісінде мейір жоқ, ішінде арам ниет…
Қаталдық қартайтады,
Күлкі көркейтеді.
Күлкі көркейтеді.
Негізгі мағынасы Қаталдық адамды қартайтады, күлкі көркейтеді: үнемі қабағын түйіп, ашумен жүрген адамның жүзі тез…
Қатаң болсаң, қашады,
Босаң болсаң, аяққа басады.
Босаң болсаң, аяққа басады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның мінезі мен ұстанымына қатысты айтылған. Егер адам тым қатал, берік, өз шекарасын…
Қатардан ассаң да, халықтан аспақ жоқ.
Негізгі мағынасы Қатарыңнан, құрдастарыңнан асып түссең де, халықтан аса алмайсың. Адам білімімен, байлығымен, өнерімен…
Қателескеннен қатесін түземеген жаман.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — адам қате жіберуі мүмкін, бірақ сол қатесін көріп, түзетпесе, онда оның…
Қатерлі жерде қаперсіз отырма.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды сақ болуға, қауіп бар жерде бейқам отырмауға шақырады. Тура мағынасы — қатерлі, қауіп…
Қатқан көнді жібітсең, иісі шығады.
Негізгі мағынасы Қатқан көн — ұзақ жатқан, қыртыстанып, қатып қалған тері. Оны жібіткенде бұрын ішіне сіңген иісі қайта…
Қатты айтқан қарындасқа жақпайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — қатты, дөрекі сөйлеген сөз қарындасқа ұнамайды, жүрегіне тиеді. Астарлы…
Қатты айтсаң, қарындасқа жақпайсың,
Ақырын айтсаң, ақың кетеді.
Ақырын айтсаң, ақың кетеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сөзді қалай айту керегін үйретеді. Біреуге шектен тыс қатты, өктем сөйлесең, ол ренжіп…
Қатты жауған күн тез ашылады,
Қатты ашуланған кісі тез басылады.
Қатты ашуланған кісі тез басылады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның ашуы да табиғат құбылысы сияқты өткінші екенін білдіреді. Қалай қатты жауған күн…
Қатты жерге егін шықпас,
Қаңсыған басқа білім жұқпас.
Қаңсыған басқа білім жұқпас.
Негізгі мағынасы Тапталып, қатып қалған жерге дән сепсең, ол өнбейді: тамыр жіберер ылғал да, жұмсақ топырақ та жоқ…
Қатты жерге қақ тұрар,
Қайратты ерге мал тұрар.
Қайратты ерге мал тұрар.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: қатты, берік жерге қақ қағуға болады, ал қайратты, күшті ерге мал да…
Қатты жүрсең «қазық аяқ» дер,
Ақырын жүрсең «маймақ аяқ» дер.
Ақырын жүрсең «маймақ аяқ» дер.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — адам қалай жүрсе де, жұрттың сөзі дайын тұрады: тез жүрсең де мін тағады…
Қатын - ала қаптың қатыны,
Ала қаптан ас кетсе ,
Әлдекімнің қатыны.
Ала қаптан ас кетсе ,
Әлдекімнің қатыны.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су салынған ала қаптың иесі жоқ, қараусыз жатса, ішіндегі дәм тез…
Қатын алсаң, қарап ал,
Ат алсаң, мініп ал.
Ат алсаң, мініп ал.
Негізгі мағынасы Бұл мақал кез келген істі асықпай, әбден тексеріп барып жасау керектігін айтады. Тура мағынасы — әйел…
Қатын алсаң, отын ал,
Бір құшағын артық ал.
Бір құшағын артық ал.
Негізгі мағынасы Бұл мақал отбасы құрған кезде тек әйел алумен шектелмей, шаңырақтың қажет-жарағын да алдын ала ойлау…
Қатын ашуланса қазан қайнатар.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: ашуланған әйел үйдегі тірлікті қыздырып, қазанын қайнатып, шаруаны…
Қатын ашуланса қатты айтар,
Бала ашуланса бетін қайтар.
Бала ашуланса бетін қайтар.
Негізгі мағынасы Әйел ашуланса, ойындағысын қатты айтып тастайды; бала ашуланса, бетін бұрып, теріс қарап өкпелейді…
Қатын бастаған көш оңбас.
Негізгі мағынасы «Қатын бастаған көш оңбас» деген мақалдың тура мағынасы — көшті әйел бастап шықса, жол дұрыс болмайды…