Қашағанның қырсығы жусағанға тиеді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — қашаған, яғни асау немесе тентек мал жуас малға тиіп, оны мазалайды. Астарлы мағынасы — бір адамның қырсықтығы, тілазарлығы не бұзақылығы өзімен шектелмей, айналасындағы жаны жайсаң, тыныш адамдарға да кесірін тигізеді. Сондықтан әркім өз мінезіне ие болып, өз әрекетінің өзгеге әсерін ойлауы керек.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «қашаған» — қашып, жуасымайтын, қырсық мінезді адамға теңеу. Ал «жусаған» — момын, сабырлы, бейбіт адам бейнесі. Осы екі образ арқылы халық қырсықтықтың тыныштықты бұзатынын, ал жуас адамның көбіне сондай мінезден жапа шегетінін көрсетеді. Яғни мұнда мінез қақтығысы мен оның салдары бейнелі түрде берілген.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал ұжымдық жұмысқа, отбасыға, сыныпқа немесе көршілік қарым-қатынасқа өте дәл келеді. Мысалы, бір топта бір адам үнемі дау шығарып, тәртіп бұзса, соның кесірінен бәрінің жұмысы кешеуілдейді. Сондай жағдайда «қашағанның қырсығы жусағанға тиеді» деп, бір адамның орынсыз мінезі көпке зиян екенін ескертуге болады.