Адам туралы — 67-бет 4641
Сұрыптау:
Көп ойнаған бір жылар,
Көп осырған бір тышар.
Көп осырған бір тышар.
Негізгі мағынасы Шектен тыс көп ойнаған бала ақыры бір рет жылайды: ойын не төбелеспен, не жарақатпен бітеді. Екінші…
Көп оқыған білмейді,
Көп тоқыған біледі.
Көп тоқыған біледі.
Негізгі мағынасы Көп оқыған емес, оқығанын көп тоқыған, яғни көңіліне түйіп, ойланып игерген адам біледі. Кітапты…
Көп сөз - бос сөз.
Негізгі мағынасы Көп сөз - бос сөз деген мақал артық сөйлеудің пайдасы аз екенін, сөзді көбейте бергеннен ойдың салмағы…
Көп сөз есекке жүк.
Негізгі мағынасы Көп сөз есекке жүк деген мақал артық, орынсыз сөйлеудің пайдасыз екенін білдіреді. Тура мағынасында…
Көп сөз - күміс, аз сөз - алтын.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сөзді орнымен, мөлшерімен айту керек екенін білдіреді. Тура мағынада көп сөйлеу мен аз…
Күнде бір мақал
«Адам туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Көп сөз - құлақ сарсытар бос сөз.
Негізгі мағынасы Көп сөйлей беру әрдайым пайдалы емес. Мағынасы жоқ, артық айтылған сөз адамды жалықтырады, тыңдаушыны…
Көп сөйлеген білімді емес,
Дөп сөйлеген білімді.
Дөп сөйлеген білімді.
Негізгі мағынасы Біреу таңнан кешке дейін тынбай сөйлейді, екіншісі аз айтса да, сөзін нысанаға дәл тигізеді. Мақал…
Көп сөйлеген көптен айырылар.
Негізгі мағынасы Көп сөйлеген адам кейде өз сөзін тежей алмай, орынсыз айтып қояды. Мұндайда ол жұрттың көңілінен шығып…
Көп сөйлеген не жолдасынан,
Не құрдасынан айырылады.
Не құрдасынан айырылады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сөзді көпіртіп, орынсыз көп сөйлеудің зиянын ескертеді. Адам артық сөйлесе, біреудің…
Көп сөйлесең, тақылдақ дер,
Сөйлемесең, ақымақ дер.
Сөйлемесең, ақымақ дер.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға сөзді орнымен айту керегін ескертеді. Көп сөйлеп кетсең, жұрт сені бос, жеңілтек…
Көп суыр ін қазбас, ін қазса, кең қазбас.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — суыр бірден көп ін қаза бермейді, ал ін қазса да, оны тым кең етіп…
Көптен қулық артылмас.
Негізгі мағынасы Көпшілікті айламен алдап, басып озу мүмкін емес: қандай қулық болса да, көп оны ақыры сезеді…
Көпті көрген дана болады,
Қартайып кетсе, бала болады.
Қартайып кетсе, бала болады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — көп нәрсені көріп, өмірден тәжірибе жинаған адам қартайған соң мінезі…
Көптің аузы темір талқы.
Негізгі мағынасы Көпшіліктің аузы темір талқы сияқты: жұрттың сөзіне түскен адамның ісі де, мінезі де әбден иленгендей…
Көптің ауызы дуалы.
Негізгі мағынасы Көпшіліктің аузы дуалы, яғни жұрттың айтқаны келеді, тілегі қабыл болады дейді мақал. Көп жиналып…
Көптің мүлкін көргенсіз бөледі.
Негізгі мағынасы Ортақ дүниені, көпшіліктің мүлкін бөлуге көбінесе көргенсіз, әдепсіз адам ұмтылады. Тәрбиелі адам…
Көпті сөккен көгермес.
Негізгі мағынасы Көпті сөккен адам көгермейді, яғни өркендемейді, ісі алға баспайды. Мақал ел-жұртты, ортасын үнемі…
Көпті сөкпе, асты төкпе.
Негізгі мағынасы Көпшілікті сөкпе, жұртты жамандама; асты төкпе, тамақты ысырап етпе дейді мақал. Екі тыйым бір…
Көп тыңда, аз сөйле.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға сөзді орынсыз көбейтпей, алдымен тыңдай білуді үйретеді. Тура мағынасы — көп естіп…
Көрген асты көргенсіз қызғанады.
Негізгі мағынасы Дастарқанға қойылған, бәрі көріп отырған асты көргенсіз, яғни тәрбие көрмеген адам қызғанады: бөліп…
Көргенді кісі көргенін айтар,
Көргенсіз кісі бергенін айтар.
Көргенсіз кісі бергенін айтар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның ішкі тәрбиесі мен мінезін сөзінен тануға болатынын айтады. Көргенді, тәрбиелі кісі…
Көргенді көпті жеңеді.
Негізгі мағынасы Көргенді адам, яғни жақсы тәрбие көрген, тәжірибесі мол, өнегелі кісі көпті жеңеді. Мұндағы жеңіс…
Көргенді күштеген жеңер.
Негізгі мағынасы «Көргенді күштеген жеңер» деген мақалдың тура мағынасы — әдепті, көргені бар, тәжірибелі адамды күшпен…
Көргені бар көргенін істейді,
Көргені жоқ ойына келгенін істейді.
Көргені жоқ ойына келгенін істейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның тәрбиесі мен көрген өнегесінің өмірдегі шешуші рөлін айтады. Тәжірибе көрген, жақсы…
Көргені жақсы көш бастар.
Негізгі мағынасы Көргені жақсы, яғни жақсы тәрбие көрген, жақсы жерді, жақсы адамдарды көрген, тәжірибесі мол адам көш…
Көргені жоқ қылығынан жазады,
Ниеті жаман пиғылынан жазады.
Ниеті жаман пиғылынан жазады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам мінезі мен іс-әрекетінің түп-тамыры ішкі дүниесінде жатқанын білдіреді. Көргені аз…
Көрген көргенін істейді,
Көсеу түрткенін істейді.
Көсеу түрткенін істейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам көп жағдайда көріп-білгенін қайталайтынын айтады. Яғни, мінез-құлық, әдет, іс-әрекет…
Көргеннен көрмегенің көп,
Білгеннен білмегенің көп.
Білгеннен білмегенің көп.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам қанша көп көріп, қанша көп үйрендім десе де, әлі де білмейтіні көргенінен де…
Көргенсіз бала шешесін түртіп ойнайды.
Негізгі мағынасы Көргенсіз бала шешесін түртіп ойнайды: тәрбие көрмеген бала ең жақын адамы анасын да сыйламайды, ойнап…
Көргенсізбен құрдас болма,
Опасызбен сырлас болма.
Опасызбен сырлас болма.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды араласатын ортасын дұрыс таңдауға шақырады. Тура мағынасы бойынша, көргенсіз…
Көргенсіз дегенге қорланба,
Тексіз дегенге қорлан.
Тексіз дегенге қорлан.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға сыртқы кемсіту сөзден гөрі, шын мәнінде тегіне, тәрбиесіне, мінезіне дақ түскенде…
Көргенсізден көрдемше бала туады.
Негізгі мағынасы Көргенсіз, тәрбие көрмеген адамнан көрдемше — ұғымсыз, тәрбиесіз бала туады. Мақал ата-ананың…
Көргенсіз десе кек тұтпа,
Көргеніңнен көрмегенің көп.
Көргеніңнен көрмегенің көп.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға айтылған ескертуді, сын мен кемшілікті ауыр көрмеуді үйретеді. Біреудің «көргенсіз»…
Көрене зорлық - басқа қорлық.
Негізгі мағынасы «Көріне зорлық - басқа қорлық» деген мақал ашықтан-ашық жасалған қысымның, әділетсіздіктің адамға ауыр…
Көре тұра айтпасаң, көргенсіз дер,
Біле тұра айтпасаң, жетесіз дер.
Біле тұра айтпасаң, жетесіз дер.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам көріп-біліп тұрған шындықты айтпай, үнсіз қалса, оны жөн білмейтін, тәрбиесіз, бейқам…
Көрікті әйелдің күйеуі көзсіз.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — сұлу әйелдің күйеуі оның сұлулығына мастанып, айналадағы шындықты көрмей…
Көрік үйленгенше,
Ақыл өле-өлгенше.
Ақыл өле-өлгенше.
Негізгі мағынасы Сұлулық үйленгенге дейін керек, ақыл өле-өлгенше керек. Жастықта көрік көзге түседі, жар таңдағанда да…
Көріп айтқан - куәлі сөз,
Естіп айтқан - шүбәлі сөз.
Естіп айтқан - шүбәлі сөз.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — өз көзіңмен көріп, нақты білген нәрсені айту сенімді болады, ал біреуден…
Көріп білген көріктіден
Көрмей білген текті артық.
Көрмей білген текті артық.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: біреуді тек сыртқы сұлулығына қарап бағалау жеткіліксіз. Адамның шын…
Көрмегенге көсеу таң.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам өзіне таныс емес, көріп-білмеген дүниені оңай қабылдап, соны ерекше, тіпті таңсық нәрсе…