Көп сөйлеген көптен айырылар.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Көп сөйлеген адам кейде өз сөзін тежей алмай, орынсыз айтып қояды. Мұндайда ол жұрттың көңілінен шығып кетіп, сый-құрметтен, сенімнен айырылуы мүмкін. Мақалдың тура мағынасы — артық сөйлеудің соңы жақсылыққа апармайтынын ескерту; астарлы мағынасы — ойсыз сөз адамның беделін түсіреді, ал байыппен, орнымен сөйлеу көптің ішінде қадірлі етеді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «көп сөйлеген» тіркесі тек көп сөз айтатын адамды емес, тілді тізгіндей алмайтын, асығып сөйлейтін кісіні білдіреді. Ал «көптен айырылар» дегені — халықтан бөлініп қалу, елдің сенімі мен ықыласын жоғалту. Мұнда сөз бен қоғам арасындағы байланыс бейнелі түрде берілген: тіл адамды жақындастырады да, алыстата да алады.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал әлеуметтік желіде, жұмыста немесе достар арасында өте орынды. Мысалы, адам топ чатта ашумен көп жазып, біреуді орынсыз ренжітіп алса, кейін арақатынасы бұзылуы мүмкін. Сондықтан ойланбай сөйлемей, қысқа да нақты, сыпайы айту — сыйластықтың белгісі.