Көрген көргенін істейді,
Көсеу түрткенін істейді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адам көп жағдайда көріп-білгенін қайталайтынын айтады. Яғни, мінез-құлық, әдет, іс-әрекет көбіне айналадан үйреніледі. Тура мағынасында бір нәрсені көрген адам соны істейді, ал астарлы мағынасында бала да, үлкен де үлгі көрген ортасына еліктейді. Сондықтан адамға дұрыс тәрбие мен жақсы орта өте қажет.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «көрген» сөзі — тәжірибе мен үлгінің белгісі. «Көсеу» — отты түртетін құрал, ол қалай қозғаса, солай әрекет етеді деген бейне береді. Мұнда көсеу жансыз нәрсе болғанымен, сыртқы әсерге бағынады. Сол сияқты адам да кейде өз бетінше емес, көргенін қайталап жүреді. Бұл образ еліктеудің күшін өте дәл көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал әлеуметтік орта, отбасы, мектеп, интернет ықпалына да қатысты айтылады. Жақсы үлгі көрген жас жақсыға ұмтылады, ал теріс үлгі көрсе, соны қайталауы мүмкін. Мысалы, үйде ата-анасы кітап оқып, мәдениетті сөйлесе, бала да сол әдетті сіңіреді. Сондықтан үлкендер өз ісімен өнеге көрсетуі керек.
Kóseý túrtkenin isteıdi.