Жолсапар туралы 60
Жолсапар туралы қазақ мақал-мәтелдері жол, сапар, тәуекел мен қауіпсіздік жайлы даналықты жинақтайды.
60
Мақал-мәтел
23.3K
Қаралым
387
Орташа
Ең көп оқылған
Бөрі азығы мен ер азығы жолда.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — қасқыр да, ер адам да өз несібесін жол жүріп, іздеп табады. Астарлы…
Дау мұраты - біту,
Сауда мұраты - ұту,
Қыз мұраты - кету,
Жол мұраты - жету.
Сауда мұраты - ұту,
Қыз мұраты - кету,
Жол мұраты - жету.
Негізгі мағынасы Бұл мақал әр істің өзіне лайық түпкі мақсаты бар екенін көрсетеді. Дауласқан істің ең жақсы шешімі…
Ер көрмеймін деген жерін үш көреді,
Ат баспаймын деген жерін үш басады.
Ат баспаймын деген жерін үш басады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам қанша сақтанып, «бұндай жерге бармаспын, бұндай іске жоламаспын» десе де, өмірде сол…
Жол сұрамай жолға түспе.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның қандай іске кіріссе де, алдымен жөн-жосық сұрап, бағытын анықтап алу керегін айтады…
Жолға шықсаң сайлан,
Бес қаруыңды байлан.
Бес қаруыңды байлан.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — жолға шығарда адам барлық керегін түгендеп, бес қаруын дайындап алу керек…
Сұрыптау:
Ай жүр, аман жүр.
Негізгі мағынасы «Ай жүр, аман жүр» деген сөз — біреуге жолың болсын, сапарың сәтті болсын, аман-есен қайт деген ақ…
Ақшасыз қалаға шықпа,
Қарусыз далаға шықпа.
Қарусыз далаға шықпа.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды кез келген іске алдын ала дайын болуға шақырады. Тура мағынасында: қалаға шықсаң…
Алыс жолдың хабарын керуен жеткізер.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: алысқа кеткен керуен қайда барып, не көргенін, қандай хабар әкелгенін елге…
Алыс жүрсең де, жолмен жүр.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — қайда барсаң да, сапарыңды белгіленген жолмен, дұрыс бағытпен атқар…
Арқандалған ат қазығына оралар.
Негізгі мағынасы Арқандалған ат еркін жүре алмайды да, ақырында өз қазығына қайта оралады. Бұл мақалдың тура мағынасы…
Сыйлық
Ең үздік 30 мақал — сыйлыққа
Telegram-ға жазылыңыз: 30 мақал мағынасы мен ойымен бірге PDF болып келеді
Атанның күші қомында,
Азық-жемі жолында.
Азық-жемі жолында.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — ауыр жүк артылған атанның күші оның қомында, ал оның азығы мен жемі жол…
Аттың жалында, атанның қомында.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ауыр жолда, қиын кезеңде, ер жігіттің ел үшін, күнкөріс үшін тынымсыз еңбек етіп…
Атың барда жер таны,
Асың барда ел таны.
Асың барда ел таны.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: адамда аты-жөні, көлігі, жолға жарар мүмкіндігі бар кезде алыс жерлерді…
Ауылдан қырық қадам шыққасын
азамат мусәпір.
азамат мусәпір.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: адам ауылынан ұзап шықса, өзін жат жерде жүргендей сезінеді. Астарлы…
Ауылдан шыққан күні байға қон,
Бай таппасаң, сайға қон.
Бай таппасаң, сайға қон.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — жолға шыққан адамға түнейтін жер керек, ал ең қолайлысы — дәулетті…
Ащы мен тұщыны татқан біледі,
Алыс пен жақынды жортқан біледі.
Алыс пен жақынды жортқан біледі.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: ащы мен тұщының, яғни әртүрлі дәмнің айырмасын оны татқан адам ғана…
Әкең барда ел таны, көріп жүріп,
Атың барда жер таны, желіп жүріп.
Атың барда жер таны, желіп жүріп.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға жастық шағында, мүмкіндік бар кезде көп көріп, көп үйрен деп кеңес береді. «Әкең…
Әңгіме жол қысқартады.
Негізгі мағынасы Әңгіме жол қысқартады деген мақалдың тура мағынасы — сапар үстінде сөйлесіп, тілдесіп отырсаң, жол тез…
Барар жерің - Балқан тау,
Ол да біздің барған тау.
Ол да біздің барған тау.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның барар жері алыс, қиын не белгісіз болса да, ол жерге өзіміз де талай рет барып…
Бөрі азығы мен ер азығы жолда.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — қасқыр да, ер адам да өз несібесін жол жүріп, іздеп табады. Астарлы…
Бөрі азығы мен ұры азығы жолда.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: қасқырдың да, ұрының да қорегі жол үстінде табылады. Астарлы мағынасы…
Далаға түнегенше, молаға түне.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — далада қонғаннан гөрі, молада түнеген қауіпсіздеу дегендей естіледі…
Дау мұраты - біту,
Сауда мұраты - ұту,
Қыз мұраты - кету,
Жол мұраты - жету.
Сауда мұраты - ұту,
Қыз мұраты - кету,
Жол мұраты - жету.
Негізгі мағынасы Бұл мақал әр істің өзіне лайық түпкі мақсаты бар екенін көрсетеді. Дауласқан істің ең жақсы шешімі…
Екіндіде ел тастама.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: екінді уақытында, яғни күн еңкейіп, кеш бата бастаған шақта елден, ауылдан…
Ер көрмеймін деген жерін үш көреді,
Ат баспаймын деген жерін үш басады.
Ат баспаймын деген жерін үш басады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам қанша сақтанып, «бұндай жерге бармаспын, бұндай іске жоламаспын» десе де, өмірде сол…
Жаз сайға қонба,
Қонба қырға қонба.
Қонба қырға қонба.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — жаз мезгілінде қонысты сайға да, қырға да орналастырма деген ой. Астарлы…
Жатақ елде жау көп.
Негізгі мағынасы «Жатақ елде жау көп» деген мақалдың тура мағынасы — өз жұртың емес, бөтен елге барған адамға…
Жаяуға таяу жер де алыс.
Негізгі мағынасы Жаяу жүрген адамға аз қашықтықтың өзі ұзақ көрінеді. Бұл мақал тура мағынасында аяқпен жүрген кісіге…
Жігіт жақсысын жолда таны.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: жігіттің жақсы не жаман екенін жол үстінде, сапарда, іс үстінде байқауға…
Жол азабы - көр азабы.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жол жүрудің машақаты өте ауыр екенін білдіреді. Тура мағынасында алыс сапардың шаршауы…
Жол анасы - із.
Негізгі мағынасы «Жол анасы - із» деген мақалдың тура мағынасы — жолдағы бағытты ізбен табуға болады. Астарлы мағынасы…
Жолаушы азығы жолда.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — жолға шыққан адамның азығы жол үстінде қажет болады деген сөз. Астарлы…
Жолаушыға лайық жол тұрады,
Жампозға лайық қом тұрады.
Жампозға лайық қом тұрады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал әр істің, әр адамның өзіне лайық орны мен сыны болатынын білдіреді. Тура мағынасында…
Жолаушыны жол,
Шеберді қол асырайды.
Шеберді қол асырайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал әр адамды өз ісі мен еңбегі асырайтынын білдіреді. Жолаушыға жол қажет болса, ол сапармен…
Жолаушының ақысы жүрсе бітеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — жолаушының жол ақысы, шығыны жүріп, діттеген жеріне жеткенде ғана…
Жолаушының кешіккеніне сүйін.
Негізгі мағынасы «Жолаушының кешіккеніне сүйін» деген мақал сырттай қарағанда жол жүрген адамның бөгелгеніне қуану…
Жолаушының үлеспеген есебі бар.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — жол жүрген адамның шығыны да, сыбағасы да алдын ала толық есептелмейді…
Жолаушы пірі - баба Қайып.
Негізгі мағынасы «Жолаушы пірі - баба Қайып» деген мақал сапарға шыққан адамның жолы болсын, жолаушыға жебеу болсын…
Жолға шықсаң, азығыңды мол ал.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — жолға шыққанда азықты жеткілікті алып шығу. Астарлы мағынасы — кез келген…
Жолға шықсаң, жолдасыңды сайлап шық.
Негізгі мағынасы «Жолға шықсаң, жолдасыңды сайлап шық» деген мақалдың тура мағынасы — сапарға шығарда қасыңа сенімді…
Жолға шықсаң сайлан,
Бес қаруыңды байлан.
Бес қаруыңды байлан.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — жолға шығарда адам барлық керегін түгендеп, бес қаруын дайындап алу керек…
Жолдан алған жолда қалады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — жол үстінде, сапар кезінде табылған немесе қолға түскен нәрсе сол жолдың…
Жолдасты жол айырады.
Негізгі мағынасы Жолдасты жол айырады деген мақал адамның шынайы досы, серігі қиын сәтте, сапарда не жауапты істің…
Жолдасын жолда тастамас болар.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — бірге жолға шыққан адам серігін ортасында қалдырмай, қауіп-қатерге жалғыз…
Жол жолға жалғасады,
Ел елге жалғасады.
Ел елге жалғасады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — бір жол екінші жолмен жалғасып, адамды алысқа бастап барады; бір ел де…
«Жолсапар туралы» мақал-мәтелдер категориясы жолға шығу, бағыт таңдау, серік пен дайындық, уақыт пен сабыр сияқты сапардың маңызды қырларын сипаттайды. Бұл нақылдар көшпелі өмір тәжірибесінен туып, ұзақ жолдың сынағы мен жауапкершілігін қысқа да нұсқа жеткізеді.
Мұндағы мақал-мәтелдер саяхаттағы тәуекелді өлшеуді, жол ережесін сақтауды, жолаушыға құрмет көрсетуді және мақсатқа адал болуды үйретеді. Жол үстіндегі қиындықты жеңу, алыстан ойлау, жоспар құру мен сақтық жасау туралы ойлар арқылы оқырманға рух беріп, күнделікті өмірдегі «жол» ұғымын да терең түсіндіреді.
Мұндағы мақал-мәтелдер саяхаттағы тәуекелді өлшеуді, жол ережесін сақтауды, жолаушыға құрмет көрсетуді және мақсатқа адал болуды үйретеді. Жол үстіндегі қиындықты жеңу, алыстан ойлау, жоспар құру мен сақтық жасау туралы ойлар арқылы оқырманға рух беріп, күнделікті өмірдегі «жол» ұғымын да терең түсіндіреді.