Ер көрмеймін деген жерін үш көреді,
Ат баспаймын деген жерін үш басады.

Негізгі мағынасы

Адам «енді ол жерді көрмеймін», «ол жерге бармаймын» деп ант етсе, тағдыр оны сол жерге үш рет әкеледі; ат та баспаймын деген жерін үш рет басады. Мақал болашақ туралы кесіп айтудан, «ешқашан» деген сөзден сақтандырады: өмір адамның қалауымен ғана жүрмейді. Ренжіп кеткен ауылға, кикілжің болған үйге, тастап кеткен кәсіпке қайта оралу жиі кездеседі. Бүгін теріс айналған есігің ертең саған қайта керек болуы мүмкін.

Образдар мен теңеулер

Мақал адам мен атты қатар қояды: екеуі де жолдың иесі емес, тағдырдың жетегіндегі жолаушы. Аттың «баспаймын» деуі — әзіл аралас кейіптеу: ат сөйлемейді, бірақ иесі секілді ол да тайсақтаған жерге қайта-қайта табан тірейді. Үш саны қазақ ұғымында қайталаудың белгісі: мұнда ол жай сан емес, «қайта-қайта» деген мағына береді. Екі жолдың бірдей құрылысы (көрмеймін — көреді, баспаймын — басады) антты бұзатын күлкілі қайталауды көрсетеді.

Қазіргі өмірде қолданылуы

Мақалды көбіне біреу ашуланып «енді бұл жерге аяғымды баспаймын», «ол кісімен ешқашан сөйлеспеймін» деп кесіп айтқанда, оны сабырға шақыру үшін айтады. Кейін солай болып шыққанда, әзілмен еске салу үшін де қолданылады. Интонациясы — жеңіл әзіл, ақыл. Мысалы: «Бұл ауылға қайтып келмеймін деп кетіп едің, міне, үшінші рет қонақсың. Ер көрмеймін деген жерін үш көреді».

Қолданылу жағдаяттары

— Ауылдан қалаға кеткенде енді қайтпаймын деген жігіт кейін әкесінің шаруасын жалғастыру үшін оралғанда, көршілері оны күліп қарсы алады.
— Нағашыларымен ренжісіп, ол ауылға енді бармаймын деген әйел бір жылда үш рет сол ауылдағы той мен асқа барып, өзі де күліп қояды.