Ақшасыз қалаға шықпа,
Қарусыз далаға шықпа.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамды кез келген іске алдын ала дайын болуға шақырады. Тура мағынасында: қалаға шықсаң, ақшаң болсын; далаға шықсаң, қорғаныш құралың болсын. Астарлы мағынасы — өмірде қажетті нәрсені елемей, тәуекелге салып әрекет ету қиындыққа ұрындырады. Яғни адам ойланбай қадам баспау керек, алда не күтіп тұрғанын болжап, сақтанғаны дұрыс.
Образдар мен теңеулер
«Қала» мен «дала» мұнда екі түрлі орта ретінде алынған. Қала — сауда, қажеттілік, шығын шығатын орын; дала — белгісіздік, қауіп пен қорғанды қажет ететін кеңістік. «Ақша» — күнкөріс пен мүмкіндіктің белгісі, ал «қару» — тек мылтық не найза емес, жалпы сақтық, қорғаныс, әзірлік ұғымын білдіреді. Мақалдағы осы қарама-қарсылық адамға әр ортаға сай дайындық керек екенін ұқтырады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал кез келген сапарға, жұмысқа не жаңа іске кіріскенде жоспар құрып, қажет құралды дайындау керегін ескертеді. Мысалы, алыс жолға шыққан адам жол ақысын, телефон қуатын, құжаттарын алдын ала тексеріп алуы тиіс. Сонда ол күтпеген қиындыққа тап болмайды.
Qarýsyz dalaǵa shyqpa.