Жалғыз үйдің тамағы жетсе де, табағы жетпес.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: жалғыз отырған үйде ас-су жеткенімен, оны қоятын табақ-аяқ, дастарқанға лайық сән болмай қалады. Астарлы мағынасы: жалғыздықта адамға күнкөріс қана емес, тіршілікке жылу, тірек, ортақтық та жетіспейді. Жеке адамның тұрмысы біршама түзу болса да, көптің берекесі, үй ішінің ынтымағы, аралас-құралас қарым-қатынас жоқ болса, өмірдің сәні кемиді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «тамағы жетсе» — адамның жалаң материалдық қажетін, яғни ішіп-жеуге шамасы барын білдіреді. Ал «табағы жетпес» — сол асқа серік болатын ыдыс-аяқтай, қолдаушы ортадай, көңіл қоштайтын жанайналымның жоқтығын меңзейді. Табақ мұнда тек ыдыс емес, береке мен бірліктің белгісі ретінде алынған. Яғни ас бар жерде де, адамды адам ететін қарым-қатынас болмаса, толық өмір жоқ деген ой айтылады.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал қазір де жалғыз тұратын, жақындарынан жырақ жүрген адамдарға қатысты айтылады. Мысалы, қалада жақсы жалақы алып, тұрмысы түзулі адам кешке бос үйге келіп, сөйлесетін, сырласатын адамы болмаған кезде осы мақал еске түседі. Ол жалғыздықтың ішкі салмағын, отбасы мен татулықтың қадірін ұқтырады.