Жалғыздың жағы бір Құдай.
«Жалғыздың жағы бір Құдай.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Жалғыз адамның жақтасы, қорғаны — бір Құдай ғана. Ағайыны, туысы жоқ, артында ел тұрмаған адамды адамдар қорғамаса, оның үміті Жаратқанда. Мақалда екі сарын бар: біріншісі — жалғыздың ауыр халі, оны жақтайтын адамның жоқтығы. Екіншісі — жұбаныш пен ескерту: жалғызға зорлық жасама, оның жағында Құдай тұр. Сондықтан мақал әлсізді қорлаудан сақтандыратын сөз ретінде де айтылады.
Образдар мен теңеулер
Жақ — біреудің тарапы, жақтасы; «біреудің жағын алу» — оны қолдау. Дауда әр адамның жағында ағайыны тұрған, жалғыздың жағында тұратын ешкім болмаған. Мақал жердегі жақтасты көктегімен ауыстырады: адамдар жоқ жерде Құдай бар. «Бір» мен «жалғыз» сөздері қатар тұрып, жалғыз адамның жалғыз Жаратушыға сүйенетінін көрсетеді.
Қазіргі өмірде қолданылуы
Жалғыз адамды жұбатқанда немесе оған қиянат жасамақ болған адамға ескерту ретінде айтылады. Сарыны — жұбату, кейде қатаң ескерту. Құдайға сүйену адамдардың көмегін жоққа шығармайды, сондықтан оны жалғызға көмектеспеудің сылтауы ету орынсыз. Мысалы: «Ол шалдың ешкімі жоқ деп жерін тартып алма, жалғыздың жағы бір Құдай».
Қолданылу жағдаяттары
— Ауылда ешкімі жоқ кемпірдің шөбін біреу алып кеткенде, ақсақал жиында мақалды айтып, шөпті қайтартты.
— Балалар үйінде өскен жігіт қиналғанда, ұстазы: «Жалғыздың жағы бір Құдай, мен де жаныңдамын», — деді.