Бір кісі мың кісіге олжа салар.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Бір кісі мың кісіге олжа салар» деген мақалдың тура мағынасы — бір адамның істеген пайдалы ісі көп адамға пайда тигізеді. Астарлы мағынасы — еңбегі бар, ойы ұтқыр, ісі нәтижелі бір адам тұтас елге, қауымға үлкен игілік әкеледі. Яғни, жалғыз адамның жігері мен қабілеті кейде көптің берекесін арттырып, ортақ істі ілгерілетеді. Бұл жерде «олжа» тек олжалы табыс емес, жалпы пайда, береке, игілік мәнінде айтылып тұр.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «бір кісі» — жеке тұлға, шебер, білімді, іскер адам. Ал «мың кісі» — көпшілік, тұтас қауым, мол нәтиже дегенді білдіреді. «Олжа салу» — табыс әкелу, пайда түсіру, қиын істі жеңілдету. Халық мұнда санды ғана емес, сапаны жоғары қояды: бір адамның ақылы, тәжірибесі мен еңбегі көп адамның қажетін өтей алады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал бастамашыл, жауапкершілігі жоғары адамдарға қатысты айтылады. Мысалы, ауылда бір тәжірибелі агроном жаңа суару әдісін үйретсе, соның арқасында көптеген шаруа өнімін арттырады. Демек, бір адамның пайдалы еңбегі көпшілікке үлкен пайда әкеледі.